صلوات بر امام زمان علیه‌السلام
شیخ طوسی می‌فرماید: جماعتی از اصحاب ما از ابی مفضّل شیبانی نقل کرده‌اند که او گفت حدیث کرد مرا ابو محمّد عبدالله بن محمّد عابد، گفت: سؤال کردم از مولای خود ابا محمّد حسن بن علی (امام عسکری) در منزلش سامرّاء به سنه ۲۵۵ که اِملا کرد بر من از بیان خود بدون اینکه کتابی را ببیند، اوّل صلوات بر پیامبر صلّی الله علیه و آله، بعد امیرالمؤمنین علیه‌السلام …. تا صلوات بر امام زمان علیه‌السلام را ذکر کرد، و در صلوات بر صاحب‌الامر علیه‌السلام فرمودند:
* این صلوات را امام عسکری علیه‌السلام به وقت خاصّی مقیّد نکردند؛ پس در همهٔ اوقات که حال دعا و توجّه باشد، خواندنش مطلوب است.
دعا برای صاحب‌الامر علیه السلام
یونس بن عبدالرّحمان روایت کرده که امام رضا علیه‌السلام برای صاحب‌الامر (عج) به این دعا امر می‌کرد:
زیارت آل یاسین
شیخ احمد طبرسی (متوفی ۶۲۰ هـ. ق) در کتاب احتجاج نوشته: «از ناحیهٔ مقدّسه (حضرت قائم علیه‌السلام) که خداوند آن را محافظت نماید توقیعی بعد از جواب سؤالاتی به محمّد بن عبدالله حمیری صادر شد»:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
نه بر دستورش اندیشه می‌کنید، آیات الهی «حکمتی (پندی) رساست، لیکن هشدارها فایده‌ای نمی‌دهد» (قمر/۵) «از قومی که ایمان نمی‌آورند» (یونس: ۱۰۱)
سلام بر بندگان شایستهٔ خداوند؛ هرگاه خواستید به‌وسیلهٔ ما به‌سوی خداوند و ما توجّه کنید پس بگویید همان‌گونه که خداوند متعال فرمود:
دعای جامع در زمان غیبت کبری
ابوعلی محمّد بن همّام گفته است، که شیخ ابو عَمرو عَمری (نائب خاص اوّل امام زمان) آن را بر وی اِملا نموده و امر کرده که آن را بخواند و این دعا در غیبت قائم آل محمّد صلی‌الله علیه و آله می‌باشد و دعا این است:
دعا برای صاحب الزّمان (عج)
سید بن طاووس در کتاب جمال الاسبوع این دعا را به اسناد راویان این‌طور نقل کرده است: ابوالحسین زید بن جعفر علوی از ابوالحسین اسحاق بن حسن عفرانی از محمّد بن همّام بن سهیل و محمّد بن شعیب بن احمد مالکی همه‌شان نقل کردند از شعیب بن احمد مالکی از یونس بن عبدالرحمان از مولایمان علی بن موسی الرّضا علیه‌السلام که امام امر می‌کرد برای دعا کردن برای حضرت حجّت صاحب الزّمان علیه‌السلام و دعا این است:
دعایی خاص
امام صادق علیه‌السلام به زراره فرمود: چاره‌ای برای او (قائم علیه‌السلام) نیست از غایب شدن. گفت: چرا این چنین شود؟ فرمود: او امامی است که انتظار کشیده می‌شود و مردم دربارهٔ او شک می‌کنند که آیا متولّد شده، پس عدّه‌ای می‌گویند: متولّد نشده، و گروهی می‌گویند: پدرش وفات کرده و جانشین نگذاشته، و عدّه‌ای می‌گویند: که دو سال قبل از وفات پدرش به دنیا آمده است. گفت: اگر آن زمان را درک کردم به چه کاری ما را امر می‌کنید؟ فرمود: هرگاه آن زمان را درک کردی این دعا را بخوان:
دعای جامع آل یاسین
نسخه با سند:
عالم محدث، «شیخ محمد بن جعفر مشهدی» (متوفی ۵۹۵ هـ. ق) در کتاب «مزار کبیر» (تاریخ تألیف سال ۵۷۳ هـ. ق) صفحه ۵۶۶ گوید: «شیخ فقیه، «ابو محمد عربی بن مسافر» ملقّب به عبادی، در منزل ایشان، در شهر حلّه، در ماه ربیع‌الاول سال ۵۷۳ قمری برای ما حدیث نمود.» و نیز حدیث کرد مرا «شیخ ابوالبقاء هبة الله بن نما بن علی بن حُمدون» و این دو فرمودند: «شیخ امین حسین بن احمد بن محمد بن علی طحال مقدادی رحمهم‌الله در مشهد مولایمان امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب علیه‌السلام، برایم حدیث کرد از «شیخ مفید ابوعلی‌حسن بن محمد طوسی رضی‌الله‌عنه» در همان مشهد (نجف) از پدرش «ابی جعفر طوسی رضی‌الله‌عنه» از «محمد بن اسماعیل» از «محمد بن اُشناس بزّاز» از «محمد بن احمد بن یحیی قمی» از «محمد بن علی بن زنجویه قمی» از «محمد بن عبدالله بن جعفر حمیری». و «محمد بن اسماعیل» گفت: «ابوعلی حسن بن اُشناس» گفت: خبر داد ما را ابوالمفضّل محمد بن عبیدالله شیبانی» که همانا «ابوجعفر محمد بن عبدالله بن جعفر حمیری» (متوفی بعد از ۲۹۸ هـ. ق) این خبر را برایش نقل کرد، و به او اجازه نقل جمیع احادیثی را که خود روایت کرده، داده است. ازجمله اینکه از ناحیه مقدسه (امام زمان علیه‌السلام) که خداوند تعالی آن را نگهبان است، بعد از (جواب) مسائل و نماز؛ و توجّه (به امام زمان علیه‌السلام) توقیعی برای وی صادر شده است:
بسم‌الله الرحمن الرحیم
«نه بر دستور خدا اندیشه می‌کنید و نه از نمایندگانش می‌پذیرید. حکمتی است رسا، پس آیات (الهی) و انذار به قومی که ایمان نمی‌آورند، سودی ندهد. سلام بر ما و بر بندگان صالح خداوند. هرگاه خواستید به‌واسطه ما به خدا و ما توجه کنید، پس بگویید، همچنان که خداوند تعالی فرموده است: «سلام علی آل یاسین…» محمد مشهدی می‌فرماید: «ذکر توجه به‌سوی حجت صاحب‌الزمان علیه‌السلام به‌وسیله زیارت، بعد از دوازده رکعت نماز است». «ابوعلی حسن بن اُشناس» چنین گفت: خبر داد ما را «ابو محمد عبدالله بن محمد دعلجی» که فرمود: خبر داد ما را «ابو الحسین حمزة بن محمد بن حسن بن شبیب» که «ابوعبدالله احمد بن ابراهیم» برایمان تعریف نمود که به‌سوی «ابی‌جعفر محمد بن عثمان» (دومین نائب اربعه در غیبت صغری متوفی ۳۰۵ هـ. ق) شکوه نمودم درباره اشتیاقم به دیدن مولایمان (امام زمان علیه‌السلام) پس ایشان به من فرمودند: «با اشتیاق می‌خواهی که امام را ببینی؟» گفتم: «آری.» پس به من فرمودند: «خداوند شوق تو را برایت پاس دارد و چهره او را در آسانی و عافیت به تو بنمایاند. ای ابا عبدالله! برای اینکه امام را ببینی التماس نکن، چون در ایام غیبت (صغری) نسبت به او اشتیاق می‌شود، ولی اجتماع با ایشان پرسیده نمی‌شود. همانا این اجتماع (و دیدن) از تصمیم‌های الهی می‌باشد و تسلیم در آن سزاوارتر است. ولیکن به‌وسیله زیارت، به امام توجه کن. اما چگونه به جای آورده می‌شود؟ پس آنچه امام آن را املاء (تقریر) کردند، نزد محمد بن علی است. پس، از او رونوشت (و استنساخ) کن و آن (زیارت) همان توجه به‌سوی صاحب‌الزمان علیه‌السلام به‌وسیله زیارت است:
۱. دوازده رکعت نماز می‌خوانی بدین ترتیب: شش نماز دو رکعتی که در هر رکعت بعد از سوره حمد، سوره توحید (قل هو الله احد) خوانده شود.
۲. سپس بر محمد و آل محمد صلوات فرستاده و آنگاه این زیارت را بخوان:
۶۰. تو را شاهد می‌گیرم ای مولای من، که همانا من گواهی می‌دهم که معبودی جز خدا نیست۶۱- وَحْدَهُ لٰا شَریٖکَ لَهُ۶۱. یگانه است که شریکی برایش نیست.۶۲- وَ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ لٰا حَبیٖبَ إِلّٰا هُوَ وَ أَهْلُهُ، ۶۲- و قطعاً محمد بنده و فرستاده اوست که دوستی جز او و خاندانش نمی‌باشد.۶۳- وَ أَنَّ أَمیٖرَ الْمُؤْمِنیٖنَ حُجَّتُهُ وَ أَنَّ الْحَسَنَ حُجَّتُهُ۶۳. و قطعاً امیر مؤمنان حجت خداست و همانا حسن حجت اوست.۶۴- وَ أَنَّ الْحُسَیْنَ حُجَّتُهُ وَ أَنَّ عَلِی بْنَ الْحُسَیْنِ حُجَّتُهُ،۶۴. و قطعاً حسین حجت اوست و همانا علی بن الحسین حجت اوست.۶۵- وَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ وَ أَنَّ جَعْفَرَ بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ۶۵. و قطعاً محمد بن علی حجت اوست و همانا جعفر بن محمد حجت اوست.۶۶- و أَنَّ مُوسَی بْنَ جَعْفَرٍ حُجَّتُهُ وَ أَنَّ عَلِی بْنَ مُوسیٰ حُجَّتُهُ۶۶. و همانا موسی بن جعفر حجت اوست و بی‌تردید علی بن موسی حجت اوست.۶۷- وَ أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ، وَ أَنَّ عَلِی بْنَ مُحَمَّدٍ حُجَّتُهُ۶۷. و قطعاً محمد بن علی حجت اوست و همانا علی بن محمد حجت اوست۶۸- وَ أَنَّ الْحَسَنَ بْنَ عَلِی حُجَّتُهُ، وَ أَنْتَ حُجَّتُهُ۶۸. و همانا حسن بن علی حجت اوست و تو نیز حجت خدایی۶۹- وَ أَنَّ الْأَنْبِیٰاءَ دُعَاةٌ وَ هُدٰاةُ رُشْدِکُم۶۹. همانا پیامبران دعوت‌کننده و هدایت‌گر به آرمان شما بوده‌اند؛۷۰- اَنْتُمُ الْأَوَّلُ وَ الْآخِرُ وَ خٰاتِمَتُهُ۷۰. شما آغاز و پایان و ختم کننده‌اش هستید۷۱- وَ أَنَّ رَجْعَتَکُمْ حَقٌّ لٰا شَکَّ فیٖهٰا۷۱. و شهادت می‌دهم که رجعت (بازگشت) شما حق است و شکّی در آن نیست۷۲- یَوْمَ لٰا یَنْفَعُ نَفْساً إِیمٰانُهٰا لَمْ تَکُنْ آمَنَتْ مِنْ قَبْلُ أَوْ کَسَبَتْ فی إِیمٰانِهٰا خَیراً۷۲. در آن روزی که برای کسی که از قبل ایمان نیاورده یا ایمان آورده ولی از ایمانش خیری کسب نکرده، ایمان آوردن و قبول کردن سودی ندارد۷۳- وَ أَنَّ الْمَوْتَ حَقٌّ۷۳. و شهادت می‌دهم که به‌راستی مرگ حق است۷۴- وَ أنَّ مُنکَراً وَ نَکیٖراً حَقٌّ۷۴. و شهادت می‌دهم (بعد از مرگ، آمدن دو فرشته) ناکر و نکیر حق است۷۵- وَ أَنَّ النَّشْرَ حَقٌّ وَ الْبَعْثَ حَقٌّ،۷۵. و اینکه به‌درستی زنده شدن (دوباره) و برانگیخته شدن (از قبرها) حق است۷۶- وَ أَنَّ الصِّرَاطَ حَقٌّ وَ الْمِرْصٰادَ حَقٌّ۷۶. و همانا (پل) صراط حق و کمینگاه (الهی) حق است۷۷- وَ أَنَّ الْمیٖزٰانَ حَقٌّ وَ الْحِسٰابَ حَقٌّ۷۷. و بی‌گمان ترازوی سنجش و حسابرسی (انسان‌ها) حق است۷۸- وَ أَنَّ الْجَنَّةَ وَ النّٰارَ حَقٌّ۷۸. و همانا بهشت و جهنّم حق است۷۹- وَ الْجَزٰاءَ بِهِمٰا لِلْوَعْدِ وَ الْوَعیٖدِ حَقٌّ۷۹. و جزاء دیدن به‌وسیلهٔ این دو، بر اساس وعده و وعید الهی حق است۸۰- وَ أَنَّکُمْ لِلشَّفٰاعَةِ حَقٌّ ۸۰. و یقیناً شفیع بودن شما حق است ۸۱- لٰا تُرَدُّونَ وَ لٰا تَسْبِقُونَ بِمَشِیةِ اللَّهِ وَ بِأَمْرِهِ تَعْمَلُونَ۸۱. شفاعت شما رد نمی‌شود و بر خواستِ خدا پیشی نمی‌گیرید و شما به فرمان خدا عمل می‌کنید۸۲- وَ لِلَّهِ الرَّحْمَةُ وَ الْکَلِمَةُ الْعُلْیٰا۸۲. و رحمت و گفتار (سخن) برتر، مخصوص خداست۸۳- وَ بِیَدِهِ الْحُسْنیٰ وَ حُجَّةُ اللَّهِ النُّعْمیٰ۸۳. و به دست خداست عاقبت خوب و حجت خداوند که برترین نعمت است۸۴- خَلَقَ الْجِنَّ وَ الْإِنْسَ لِعِبٰادَتِهِ، أَرٰادَ مِنْ عِبٰادِهِ عِبٰادَتَهُ۸۴. او جنّیان و انسان‌ها را آفرید تا عبادتش کنند از بندگانش پرستش خود را خواست۸۵- فَشَقِیٌّ وَ سَعیٖدٌ۸۵. پس بعضی بدبخت شدند و بعضی خوشبخت؛۸۶- قَدْ شَقِیَ مَنْ خٰالَفَکُمْ وَ سَعِدَ مَنْ أَطٰاعَکُمْ.۸۶. همانا کسی که با شما مخالفت کند، بدبخت و کسی که از شما اطاعت کند خوشبخت است.۸۷- وَ أَنْتَ یٰا مَوْلٰای فَاشْهَدْ بِمٰا أَشْهَدْتُکَ عَلَیهِ۸۷. و تو ای مولای من! پس گواه باش به آنچه تو را بر آن گواه گرفتم۸۸- تَخْزُنُهُ وَ تَحْفَظُهُ لیٖ عِنْدَک، أَمُوتُ عَلَیهِ وَ أُنْشَرُ عَلَیهِ ۸۸. آن را نزد خودت برایم ذخیره و محافظت بفرما که با این عقیده بمیرم و برانگیخته شوم۸۹- وَ أَقِفُ بِهِ وَلِیاً لَکَ، بَریٖئاً مِنْ عَدُوِّکَ۸۹. و با این اعتقاد در پیشگاه الهی بایستم درحالی‌که دوستدار شما بوده، از دشمنت بیزارم۹۰- مٰاقِتاً لِمَنْ أَبْغَضَکُمْ۹۰. سخت دشمنم با کسی که دشمنی (خصومت) شما را دارد۹۱- وَادّاً لِمَنْ أَحَبَّکُمْ۹۱. و به شدّت دوست دارم آن را که محبت شما را دارد۹۲- فَالْحَقُّ مٰا رَضیٖتُمُوهُ۹۲. پس حق آن چیزی است که شما از آن خشنودید۹۳- وَ الْبٰاطِلُ مٰا أسخَطْتُمُوهُ۹۳. و باطل آن چیزی است که شما از آن خشمناکید۹۴- وَ الْمَعْرُوفُ مٰا أَمَرْتُمْ بِهِ۹۴. و کار پسندیده، آن است که شما به آن امر نمودید۹۵- وَ الْمُنْکَرُ مٰا نَهَیْتُمْ عَنْهُ۹۵. و کار زشت، عملی است که شما از آن نهی نمودید۹۶- وَ الْقَضٰاءُ الْمُثْبَتُ مٰا اسْتَأْثَرَتْ بِهِ مَشِیَّتُکُمْ۹۶. و حکم استوار شده، آن است که خواست شما به آن تعلق گیرد۹۷- وَ الْمَمْحُوُّ مٰا لَا اسْتَأْثَرَتْ بِهِ سُنَّتُکُمْ.۹۷. و برنامه‌های نادرست آن است که بر خلاف سیره و روش شما باشد۹۸-فَلٰا إِلَهَ إِلّٰا اللَّهُ وَحْدَهُ لٰا شَریٖکَ لَهُ۹۸. پس هیچ معبودی جز خدا نیست، یکتاست که هیچ شریکی ندارد۹۹- وَ مُحَمَّدٌ عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، عَلِیُ أَمِیرُ الْمُؤْمِنیٖنَ حُجَّتُهُ، ۹۹. و محمد بنده و فرستاده اوست، علی امیر مؤمنان حجت اوست۱۰۰- الْحَسَنُ حُجَّتُهُ، الْحُسَینُ حُجَّتُهُ، عَلِیُ حُجَّتُهُ، مُحَمَّدٌ حُجَّتُهُ،۱۰۰. حسن حجت اوست حسین حجت اوست علی حجت اوست محمد حجت اوست۱۰۱- جَعْفَرٌ حُجَّتُهُ، مُوسیٰ حُجَّتُهُ، عَلِیُ حُجَّتُهُ، مُحَمَّدٌ حُجَّتُهُ۱۰۱. جعفر حجت اوست موسی حجت اوست علی حجت اوست محمد حجت اوست۱۰۲- عَلِیُ حُجَّتُهُ، الْحَسَنُ حُجَّتُهُ وَ أَنْتَ حُجَّتُهُ ۱۰۲. علی حجت اوست، حسن حجت اوست، تو هم حجت او هستی،۱۰۳- وَ أَنْتُمْ حُجَجُهُ وَ بَرٰاهیٖنُهُ.۱۰۳. شما حجت‌ها و دلایل او هستید.۱۰۴- أَنَا یٰا مَوْلٰای مُسْتَبْشِرٌ بِالْبَیْعَةِ الَّتیٖ أَخَذَ اللَّهُ ۱۰۴. ای مولایم! من بشارت یافته از بیعتی هستم که خدا گرفته۱۰۵- عَلَیَّ شَرطَهُ قِتٰالًا فی سَبیٖلِهِ ۱۰۵. بر من که شرط آن جنگیدن در راهش می‌باشد۱۰۶- اشْتَریٰ بِهِ أَنْفُسَ الْمُؤْمِنیٖنَ۱۰۶. که به‌وسیلهٔ آن جان‌های مؤمنین را خریده است۱۰۷- فَنَفْسیٖ مُؤْمِنَةٌ بِاللَّهِ۱۰۷. پس جانم به خدا ایمان دارد۱۰۸- وَ بِکُمْ یٰا مَوْلٰای، أَوَّلِکُمْ وَ آخِرِکُمْ۱۰۸. و به شما ای مولای من، از اوّلتان تا آخرتان۱۰۹- وَ نُصْرَتیٖ لَکُمْ مُعَدَّةٌ وَ مَوَدَّتیٖ خٰالِصَةٌ لَکُم۱۰۹. و یاری‌ام برای شما آماده است و دوستی‌ام خالصانه برای شماست۱۱۰- وَ بَرٰاءَتیٖ مِنْ أَعْدٰائِکُمْ، أَهْلِ الْحَردَةِ وَ الْجِدٰالِ ثٰابِتَةٌ لِثٰارِکُمْ،۱۱۰. و بیزاری‌ام از دشمنان شما که اهل تندی و ستیز هستند، به خاطر خونخواهی شما همیشگی است۱۱۱- أَنَا وَلِیُّ وَحیٖدٌ۱۱۱. من دوستی هستم تنها۱۱۲- وَ اللَّهُ إِلٰهُ الْحَقِّ یَجْعَلُنیٖ کَذٰلِکَ۱۱۲. و خداوند که معبود حقیقی است، مرا همان‌طور که می‌گویم قرار دهد۱۱۳- آمیٖنَ آمیٖنَ۱۱۳. خدایا بپذیر، خدایا قبول کن.۱۱۴- مَنْ لیٖ إِلّٰا أَنْتَ فیٖمٰا دِنتُ۱۱۴- جز تو چه کسی را دارم در آنچه به من برسد۱۱۵- وَ اعْتَصَمْتُ بِکَ فیٖهِ۱۱۵. و در آن به تو پناهنده شده‌ام۱۱۶- تَحْرُسُنیٖ فیٖمٰا تَقَرَّبْتُ بِهِ إِلَیْکَ۱۱۶. تا در اموری که به‌وسیلهٔ آن به تو نزدیکی پیدا می‌کنم، مرا حفظ نمایی۱۱۷- یٰا وِقٰایَةَ اللَّهِ وَ سِتْرَهُ وَ بَرَکَتَهُ۱۱۷. ای نگهدارنده و پوشش و برکت الهی!۱۱۸- أَغِثْنیٖ أَدْرِکنیٖ۱۱۸. به فریادم برس، مرا دریاب۱۱۹- صِلْنیٖ بِکَ وَ لٰا تَقْطَعْنیٖ.۱۱۹. مرا به خودت پیوند ده و از خودت جدایم مساز.۱۲۰- اَللّٰهُمَّ إِلَیْکَ بِهِمْ تَوَسُّلیٖ وَ تَقَرُّبیٖ۱۲۰. خدایا! توسّل و نزدیک شدنم به تو، فقط به‌وسیله آنهاست۱۲۱- اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِهِ۱۲۱. خدایا بر محمد و خاندان او درود فرست۱۲۲- وَ صِلْنیٖ بِهِمْ وَ لٰا تَقْطَعْنیٖ۱۲۲. و مرا متّصل به آن‌ها بفرما و از ایشان جدایم مکن۱۲۳- اَللّٰهمَّ بِحُجَّتِکَ اعْصِمْنیٖ۱۲۳. به‌وسیلهٔ حجتت مرا (از گناه) نگاهدار۱۲۴- وَ سَلٰامُکَ عَلیٰ آلِ یٰس۱۲۴. و سلام تو بر خاندان پیامبر باد!۱۲۵- مَوْلٰای أَنْتَ الْجٰاهُ عِنْدَ اللَّهِ رَبِّکَ وَ رَبّیٖ. ۱۲۵- مولای من! تو مقام ویژه‌ای نزد خداوند داری که پروردگار تو و من استالدُّعٰاء بعقب القول: ۱- اَللّٰهُمَّ إِنّیٖ أَسْأَلُکَ بِاسْمِکَدعای بعد از زیارت: ۱. بار خدایا! همانا من به‌وسیله اسمت از تو خواهش می‌نمایم۲- الَّذیٖ خَلَقْتَهُ مِنْ کُلِّکَ۲. همان اسمی که آن را از همهٔ (اسماء) خود آفریدی۳- فَاسْتَقَرَّ فیٖکَ فَلٰا یَخْرُجُ مِنْکَ إِلیٰ شَی‌ءٍ أَبَداً۳. پس در تو جای گرفته، پس هرگز از تو به‌سوی چیزی خارج نمی‌شود.۴- أیٰا کَیْنُونُ أَیٰا مُکوِّنُ، أَیٰا مُتَعٰالُ أَیٰا مُتَقَدِّسُ۴. ای هستی حقیقی، ای هستی‌بخش، ای بلندمرتبه، ای پاکیزه و منزّه،۵- أیٰا مُتَرَحِّمُ أَیٰا مُتَرٰائِفُ، أَیٰا مُتَحَنِّنُ.۵. ای ترحّم کننده، ای رأفت کننده، ای مهربان۶- أَسْأَلُکَ کَمٰا خَلَقْتَهُ غَضّاً۶. همان‌گونه که آن اسم را شکوفا آفریدی، از تو درخواست می‌کنم۷- أَنْ تُصَلِّی عَلیٰ مُحَمَّدٍ نَبِیِّ رَحْمَتِکَ وَ کَلِمَةِ نُورِکَ وَ وٰالِدِ هُدٰاةِ رَحْمَتِکَ۷. که درود فرستی بر محمد پیامبر رحمتت، و گفتار نورانیت، و پدر هدایتگران رحمتت،۸- وَامْلَأْ قَلْبیٖ نُورَ الْیَقیٖنِ۸. و پُر کنی قلبم را از نور یقین،۹- وَ صَدْریٖ نُورَ الْإِیمٰانِ۹. و سینه‌ام را از روشنایی ایمان۱۰- وَ فِکریٖ نُورَ الثَّبٰاتِ۱۰. و اندیشه ام را از نور پایداری،۱۱- وَ عَزْمیٖ نُورَ التَّوْفیٖقِ۱۱. و تصمیمم را از نور توفیق،۱۲- وَ ذَکٰائیٖ نُورَ الْعِلْمِ۱۲. و هوشم را از نور علم،۱۳- وَ قُوَّتیٖ نُورَ الْعَمَلِ۱۳. و نیرویم را از نور عمل،۱۴- وَ لِسٰانیٖ نُورَ الصِّدْقِ۱۴. و زبانم را از نور راستی،۱۵- وَ دیٖنیٖ نُورَ الْبَصٰائِرِ مِنْ عِنْدِکَ۱۵. و دینم را از نور بینایی از جانب خودت،۱۶- وَ بَصَرِی نُورَ الضِّیٰاءِ ۱۶. و دیدگانم را از نور روشنایی،۱۷- وٰ سَمْعیٖ نُورَ وَعْیِ الْحِکْمَةِ۱۷. و گوشم را از نور فراگیر حکمت،۱۸- وَ مَوَدَّتیٖ نُورَ الْمُوٰالٰاةِ لِمُحَمَّدٍ وَ آلِهِ عَلَیْهِمُ السَّلٰامُ۱۸. و دوستی‌ام را از نور دوستی با محمد و خاندان او که بر همه آن‌ها سلام باد۱۹- وَ نَفسیٖ نورَ قُوَّةِ الْبَرٰاءَةِ مِنْ اَعدٰاءِ آلِ مُحَمَّدٍ حَتّٰی أَلْقٰاکَ۱۹. و جانم را از نور نیروی بیزاری از دشمنان خاندان محمد تا اینکه تو را ملاقات نمایم،۲۰- وَ قَدْ وَفَیْتُ بِعَهْدِکَ وَ میٖثٰاقِکَ، فَلتَسَعنیٖ رَحْمَتُکَ یٰا وَلِیُّ یٰا حَمیٖدُ،۲۰. درحالی‌که به عهد و پیمانت وفا کرده باشم، پس رحمتت همه وجودم را فرابگیرد، ای سرپرست و ای ستوده شده،۲۱- بِمَرْآکَ وَ مَسْمَعِکَ یٰا حُجَّةَ اللَّهِ دُعٰائیٖ۲۱. ای حجت خدا، دعایم در محل دیدن و شنیدن توست،۲۲- فَوَفِّنیٖ مُنَجِّزٰاتِ إِجٰابَتیٖ۲۲. پس موجبات اجابت دعایم را به‌طور قطعی فراهم نما،۲۳- أَعْتَصِمُ بِکَ مَعَکَ مَعَکَ سَمْعیٖ وَ رِضٰای(۱) ۲۳. به تو تکیه می‌کنم، گوش من و رضایت من با توست، با توست، با توست. * توضیح: بعضی اساتید، سال‌ها این زیارت را در سفر و حضر می‌خواندند و برکاتی از آن دیدند، این زیارت، شش نماز دو رکعتی مستحبّی دارد، که می‌توان به‌صورت نشسته حتّی در اتوبوس و قطار و… خواند.
زیارت جامعهٔ کبیره
(و امام زمان علیه‌السلام را در همهٔ اوقات به این زیارت می‌شود زیارت کرد)، موسی بن عبدالله نخغی خدمت امام علی النقی علیه‌السلام عرض کرد که یابن رسول‌الله مرا زیارتی تعلیم فرما….. که هرگاه خواستم یکی از شما را زیارت کنم، آن را بخوانم، فرمود: چون به درگاه رسیدی بایست و بگو شهادتین را: أشهد أن لا اِله اِلّا الله، وَحدَهُ لا شریک لَه، وَ أشهَدُ أنَّ مُحَمَّدً صَلَّی اللهُ عَلَیهِ وَ آلِه عَبدُهُ وَ رَسولُهُ. و غسل کرده باشی و چون داخل حرم شدی و قبر را دیدی، بایست و بگو: سی مرتبه أللهُ اَکبَرُ پس اندکی راه برو و به آرام دل و آرام تن و گام‌ها را نزدیک یکدیگر گذار، پس بایست و سی مرتبه أللهُ أکبرُ بگو، پس نزدیک قبر مطهّر رو و چهل مرتبه أللهُ أکبرُ بگو تا صد تکبیر تمام شود و ….. پس بگو:
صلوات ضرّاب اصفهانی
حکایت ضرّاب این طور بوده، که او در سال ۲۸۱ هـ. ق به حج رفت، و خانه‌ای در مکّه اجاره کرد، که آن را دارالرّضا می‌گفتند، پیرزنی گندمگون آنجا ساکن بود و گفت: امام عسکری علیه‌السلام او را در این جا سکونت داده است. پس ضرّاب امام زمان علیه‌السلام را به صورت نوری می‌دید که بدون باز شدن درب اتاق بالا می‌رود. پس از صحبت با پیرزن، متوجّه شد که او با امام زمان علیه‌السلام ارتباط دارد. پس از نشان دادن توقیعی به او، خواست ببیند دست خطّ امام است. او نامه را به اتاق بالا نزد حضرت برد، و امام آن را تأیید کرد. سپس امام زمان علیه‌السلام دربارهٔ صلوات بر پیامبر صلی‌الله علیه و آله و همهٔ ائمّه که در دفتری کوچک نوشته بود را برای او فرستاد و فرمود: هرگاه خواستی بر پیامبر صلی‌الله علیه و آله و جانشینانش درود بفرستی این‌طور بفرست:
شب ۲۳ رمضان و هر زمان
شیخ طوسی گوید: روایت کرده محمّد بن عیسی به سندش از صالحین علیهم السّلام (منظورش یکی از ائمّه است) که فرمود:
«در شب ۲۳ از ماه رمضان این دعا را در حال سجده و ایستاده و نشسته و در هر حال و در تمام رمضان، و بلکه هر وقت امکان داشت حتّی در طول عمرت به یادت آمد بعد از تمجید خداوند تعالی و درود بر پیامبر محمّد صلی‌الله علیه و آله تکرار کن:
توضیح: در متن فلان بن فلان بوده، که ما بجای آن، الحجّة بن الحسن را نوشتیم.
* نسخهٔ کتاب کافی، ج ۴، ص ۱۶۲، باب الصّوم سند با این نقل یکی است.
شب ۲۳ رمضان و هر زمان (نسخه دوم)
سیّد بن طاووس گوید: محمّد بن ابی قرّه در کتاب خود (عمل شهر رمضان) به سند خود از برخی امامان نقل کرده است که فرمود: «در شب ۲۳ ماه رمضان، ایستاده و نشسته و در هر حال، بلکه در کلّ این ماه و به هر صورت که امکان داشت، بلکه در طول عمرت هرگاه به یادت آمد، بعد از تمجید خداوند متعال و درود بر پیامبر و خاندان او، این دعا را تکرار کن:
دعای بعد از نماز عصر
سیّد بن طاووس فرمود: از مهمّات پس از نماز عصر، اقتدا کردن به مولایمان موسی بن جعفر امام کاظم علیه‌السلام در دعا کردن برای مولایمان حضرت مهدی-صلوات الله علیه- است، چنان‌که محمّد بن بشیر ازدی، از احمد بن عمر بن موسی کاتب، از حسن بن محمّد بن جمهور قمی، از پدرش محمّد بن جمهور، از یحیی بن الفضل نوفلی روایت کرده که گفت: در بغداد بر حضرت ابوالحسن موسی بن جعفر علیه‌السلام وارد شدم هنگامی‌که نماز عصر را پایان داده بود، آنگاه دست‌هایش را به‌سوی آسمان بلند کرد و شنیدم که می‌گفت:
راوی گوید: عرض کردم دعا برای چه کسی بود؟ فرمود: او مهدی آل محمّد صلی‌الله علیه و آله است. سپس فرمود: پدرم قربان آن فربه شکم، پیوسته ابرو، باریک ساق، که شانه‌هایش پهن است، گندم گونی که با وجود آن از اثر شب‌زنده‌داری به زردی نیز آمیخته است. پدرم فدای کسی که شب خود را با رکوع و سجود به شمارش ستارگان می‌گذارند. پدرم قربان کسی که در راه خدا هیچ ملامت کننده‌ای بر او اثر نمی‌کند، چراغ تاریکی است، پدرم فدای کسی باد که قائم به امر خداوند است. عرضه داشتم: خروج او کی اتّفاق می‌افتد؟ فرمود: ….
تعقیب نماز ظهر
سید بن طاووس گوید: در تعقیب نماز ظهر به امام صادق علیه‌السلام باید اقتدا کرد در دعا برای امام زمان علیه‌السلام چنان‌که ابو محمّد هارون الدنبلی، از ابو علی محمّد بن الحسن بن محمّد بن جمهور قمی، از پدرش محمّد بن جمهور، از احمد بن الحسین سُکّری، از عباد بن محمّد مدائنی روایت کرده، که گفت: بر حضرت ابوعبدالله امام صادق علیه‌السلام در مدینه وارد شدم، هنگامی‌که از نماز واجب ظهر فراغت یافت درحالی‌که دست‌هایش را به سمت آسمان بلند کرده بود می‌گفت:
راوی گفت: فدایت شوم! آیا چنین نیست که برای خودت دعا کردی؟ فرمود: برای نور آل محمّد صلّی‌الله علیه و آله و سابق ایشان و انتقام گیرنده از دشمنانشان به امر خداوند، دعا کردم. عرضه داشتم: خداوند مرا فدایت سازد، هنگام خروجش کی خواهد بود؟ فرمود: ….
دعا در روز جمعه، عید فطر و عید قربان
امام باقر علیه‌السلام فرمود: «در روز جمعه و نیز در دو عید فطر و قربان، وقتی آمادهٔ خروج از منزل (برای نماز) شدی، بگو:
بعد از هر نماز واجب
از امام جواد علیه‌السلام به سند مرسل چنین روایت فرمود: «هرگاه از نماز واجبی فراغت یافتی پس بگو:
قنوت نماز جمعه
مقاتل بن مقاتل گوید: «حضرت ابوالحسن الرضا علیه‌السلام فرمود: در قنوت نماز جمعه چه می‌گویید؟ عرض کردم: آنچه مردم می‌گویند. امام علیه‌السلام به من فرمود: «آنچه آن‌ها می‌گویند تو مگوی، ولی بگو:
دعای افتتاح (شب‌های ماه رمضان)
سید بن طاووس (متوفی ۶۶۴ هـ. ق) گوید: محمّد بن ابی قره به سند خود نقل کرده که ابو عمرو محمّد بن محمّد بن نصر سکونی گفت: از ابابکر احمد بن محمّد بن عثمان بغدادی خواستم که دعاهای ماه رمضان را که عمویش ابوجعفر محمّد بن عثمان بن سعید عَمری (نائب خاصّ دوّم امام زمان علیه‌السلام در غیبت صغری) می‌خواند، به من ارائه دهد. او دفتری با جلد سرخ‌رنگ به من ارائه داد و من دعاهای بسیاری از روی آن نوشتم. از جمله این (دعای افتتاح) که هر شب ماه رمضان می‌خوانی، زیرا فرشتگان دعاهایی را که در این ماه خوانده می‌شود را می‌شنوند؛ و برای دعاکننده طلب آمرزش می‌کنند و آن دعا این است:
دعای ندبه (عید فطر، قربان، غدیر و جمعه)
در سند دعای ندبه در کتاب المزار الکبیر آمده است که، محمد بن علی بن قرّه گفت: من دعای ندبه را از کتاب (دعای) محمد بن حسین بن سفیان بزوفری نقل کردم و گوید: آن دعای صاحب‌الزمان صلوات‌الله‌علیه است و مستحب است در اعیاد چهارگانهٔ فطر و قربان و غدیر و جمعه خوانده شود. محمد بن حسین بزوفری استاد شیخ مفید (متوفّی ۴۱۲ هـ. ق) بوده و شیخ مفید از او تجلیل و به نیکی یاد کرده است و از تاریخ برمی‌آید که ایشان با بعضی نوّاب اربعهٔ امام در غیبت صغری رابطه داشته است. دعای ندبه طبق سند کتاب المزار الکبیر منسوب (نه یقینی) به امام است. متن دعای ندبه:
زیارت امین‌الله (نزد قبور ائمه)
امام باقر علیه‌السلام فرمود: هر یک از شیعیان ما این زیارت و دعا را نزد قبر امیرالمؤمنین علیه‌السلام و یا یکی از ائمّه بخواند، خداوند این زیارت را در نامه‌ای از نور بالا برد و مُهر حضرت محمّد صلّی‌الله علیه و آله بر آن زند و محفوظ باشد تا تسلیم قائم آل محمّد علیه‌السلام گردد، پس امام او را استقبال نماید و صاحبش را به بشارت و تهیّت و کرامت.
و دعا این است:
قسمتی از قنوت امام باقر علیه‌السلام
امام باقر علیه‌السلام در قسمتی از قنوت دربارهٔ دعا برای حضرت قائم (عج) چنین عرضه داشت: …….
دعا بعد از زیارت جوادین
روایت شده که بعد از زیارت امام کاظم علیه‌السلام و امام جواد علیه‌السلام گفته شود:
دعای عهد (چهل صبح)
امام صادق علیه‌السلام فرمود: «کسی که به‌سوی خدا چهل صبح این دعای عهد را بخواند از یاوران قائم ما می‌باشد. اگر پیش از ظهور بمیرد، خداوند تعالی او را از قبر بیرون می‌آورد و به هر کلمه از کلمات دعا هزار حسنه عطا کند و هزار گناه را از او محو نماید». دعا این است:
دعا بعد از نماز جعفر طیّار
امام موسی بن جعفر علیه‌السلام در روز جمعه، نماز جعفر طیّار را خواند و بعد دستش را به‌سوی آسمان بلند کرد و عرض کرد:
دعا و انتظار فرج
سید بن طاووس گوید: روایت می‌کنم به سند خود، به محمّد بن أحمد جُعفی از جمله احادیث به اسناد خود که دربارهٔ غیبت امام مهدی علیه‌السلام آورده که به امام گفتم: شیعیان تو در آن وقت چه کنند. فرمود: بر شما باد به دعا و انتظار فرج، چون به زودی برایتان نشانه‌هایی آشکار می‌گردد، هرگاه نشانه بر شما نمایان شد خدای را سپاس گذارید و به آن تمسّک بجویید؛ گفتم چه بخوانم؟ فرمود: این چنین بگو:
دعا بعد از نماز واجب
شیخ طبرسی گوید: روایت است هر کس این دعا را بعد از هر نماز واجب بخواند و بر آن مواظبت نماید، آن‌قدر عمر خواهد کرد تا از زندگی سیر شود و به دیدار حضرت صاحب‌الامر مشرّف خواهد شد.
سورهٔ اسراء، شب جمعه
امام صادق علیه‌السلام فرمود: هر کس سورهٔ بنی‌اسرائیل (اسراء) را در همهٔ شب‌های جمعه بخواند، نمی‌میرد تا حضرت قائم علیه‌السلام را درک کند و از اصحاب آن حضرت می‌شود.(۱)
مسبّحات قبل از خواب
امام باقر علیه‌السلام فرمود: هر کس سورهٔ مسبّحه را قبل از خواب بخواند، نمی‌میرد تا حضرت قائم علیه‌السلام را درک کند، و اگر بمیرد، در همسایگی محمّد پیامبر صلّی‌الله علیه و آله خواهد بود.(۱)
*طبق نظر علّامهٔ مجلسی و فیض کاشانی و علّامهٔ طباطبایی مسبّحات پنج سوره است: حدید، حشر، صف، تغابن، جمعه.
بعد از نماز صبح و ظهر
امام صادق علیه‌السلام فرمود: هر کس بعد از نماز صبح و نماز ظهر بگوید: اَللّٰهُمَّ صَلِّ عَلیٰ مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّل فَرَجَهُم، نمی‌میرد تا قائم علیه‌السلام را درک کند.(۱)
قنوت از حضرت حجّت علیه‌السلام
این قنوت از حضرت بقیّة الله علیه‌السلام نقل شده:
قنوت از حضرت مهدی (عج)
این قنوت را از امام زمان علیه‌السلام نقل کرده‌اند:
دعای امام زمان علیه‌السلام برای خودش
امیرالمؤمنین علیه‌السلام فرمود: گویا او (حضرت مهدی علیه‌السلام) را می‌بینم که سوار بر اسبی آراسته که پیشانی آن از سفیدی درخشش دارد، از وادی السّلام عبور می‌نماید و به طرف رودخانهٔ سهله می‌رود و این دعا را می‌خواند:
دفتر قائم
امام باقر علیه‌السلام فرمود: هر کس در تمام عمرش یک‌بار این دعا را بخواند، نامش در زمرهٔ بندگان نوشته شود، و به دفتر قائم بالا برده می‌گردد.
وقتی قائم علیه‌السلام ما خروج کرد آن شخص را به نام خود و پدرش می‌خواند، و این دفتر را به او می‌دهد، و می‌گوید: این نامه عهدی که در دنیا بودی با ما بستی، و این کلام خداوند عزّوجلّ است که به همین موضوع اشاره دارد: «مگر آن کسی که نزد خدای رحمان پیمانی داشته (فراهم) کرده باشد». (مریم: ۸۷)
پس با طهارت این دعا را بخواند:
۱۱- یٰا مَنْ أَتْحَفَنیٖ بِالْإِقْرٰارِ بِالْوَحْدٰانِیَّةِ وَ حَبٰانیٖ بِمَعْرِفَةِ الرُّبُوبِیَّةِ وَ خَلَّصَنیٖ مِنَ الشَّکِ وَ الْعَمیٰ۱۱- ای آنکه به یکتایی خود بر من به اقرار منّت نهادی، و به شناخت ربوبی خودت بر من بخشیدی، و مرا از شک و کوری خلاص کردی.۱۲- رَضیٖتُ بِکَ رَبّاً وَ بِالْأَصْفِیٰاءِ حُجَجاً وَ بِالْمَحْجُوبیٖنَ أَنْبِیٰاءَ وَ بِالرُّسُلِ أَدِلّٰاءَ وَ بِالْمُتَّقیٖنَ أُمَرٰاءَ وَ سٰامِعاً لَکَ مُطیٖعاً(۱) ۱۲- راضی شدم به تو پروردگارم و به برگزیدگانت حجّت‌ها، و با شرم‌ها (حیا) پیامبران و فرستادگان راهنمایانم و به پرهیزگاران فرمان‌روایانم و شنوا در اطاعت برایت باشم. * توضیح آنکه این عهدنامه یک‌بار خوانده شود این‌همه امتیاز دارد؟؟!! البتّه برای مقرّبین و محبّین کامل و اوتاد و ابدال و رجال الغیب می‌باشد که شرایط لازم را همیشه دارند.