دُرّ نجف

کلام الامیر — جلد اول

بصائرالدرجات

اَلْحَسَنُ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ(ع) قَالَ: طَالِبُ الْعِلْمِ يُشَيِّعُهُ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ مِنْ مَفْرَقِ السَّمَاءِ يَقُولُونَ رَبِّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۴)

أمیرمؤمنان(ع) فرمود: طالب علم را هزاران فرشته از تارک آسمان مشایعت می‌کنند و میگویند: خدایا درودت نثارِ محمد و آل محمد.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ قَالَ قَالَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ: الْمُؤْمِنُ الْعَالِمُ أَعْظَمُ أَجْراً مِنَ الصَّائِمِ الْقَائِمِ الْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ إِذَا مَاتَ ثُلِمَ فِي الْإِسْلاَمِ ثُلْمَةٌ لاَ يَسُدُّهَا شَيْءٌ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۴)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: اجر و ارزش عالِم از عابد و مجاهد، بسی بیش است. عالِم که می‌میرد، لطمه‌ای در اسلام پدید میآید که جبران شدنی نیست.

هَاشِمُ بْنُ أَبِي عَمَّارٍ قَالَ سَمِعْتُ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ: أَنَا بَابُ الله. (بصائرالدرجات ج۱ ص۶۱)

راوی گوید: شنیدم که امیرمؤمنان(ع) میفرمود: بابِ خدا، منم.

عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي الْبِلاَدِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ قَالَ: دَخَلَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مُلْجَمٍ لَعَنَهُ اللَّهُ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ فِي وَفْدِ مِصْرَ الَّذِي أَوْفَدَهُمْ مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي بَكْرٍ ره وَ مَعَهُ كِتَابُ الْوَفْدِ قَالَ فَلَمَّا مَرَّ بِاسْمِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ مُلْجَمٍ قَالَ أَنْتَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ قَالَ نَعَمْ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ أَ مَا وَ اللَّهِ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي لَأُحِبُّكَ قَالَ كَذَبْتَ إِنَّ اللَّهَ خَلَقَ الْأَرْوَاحَ قَبْلَ الْأَبْدَانِ بِأَلْفَيْ عَامٍ فَأَسْكَنَهَا الْهَوَاءَ فَمَا تَعَارَفَ مِنْهَا هُنَالِكَ اِئْتَلَفَ فِي الدُّنْيَا وَ مَا تَنَاكَرَ مِنْهَا اِخْتَلَفَ فِي الدُّنْيَا وَ إِنَّ رُوحِي لاَ تَعْرِفُ رُوحَكَ قَالَ فَلَمَّا وَلَّى قَالَ إِذَا سَرَّكُمْ أَنْ تَنْظُرُوا إِلَى قَاتِلِي فَانْظُرُوا إِلَى هَذَا قَالَ بَعْضُ الْقَوْمِ أَ وَ لاَ تَقْتُلُهُ أَوْ قَالَ تَقْتُلُهُ فَقَالَ مَنْ أَعْجَبُ مِنْ هَذَا تَأْمُرُونِّي أَنْ أَقْتُلَ قَاتِلِي. (بصائرالدرجات ج۱ ص۸۸)

راوی گوید وقتی سپاهیانی که با محمد بن ابی‌بکر قرار بود عازم مصر شوند به حضور امیرمؤمنان(ع) رسیدند و سیاههٔ نامشان را خدمت حضرت تقدیم کردند. در اسم‌ها نظر فرمود و آن‌گاه به نام عبدالرحمن بن ملجم رسید. گفت عبدالرحمن کیست؟ کسی دستش را بلند کرد و گفت منم یا امیرالمؤمنین! و دوستدار شما هستم. علی(ع) فرمود: چنین نیست. ارواح مدتها قبل از این دنیا خلق شده‌اند و آنها که دوستدار هم‌اند در این دنیا یکدگر را میشناسند. ولی روح من روح تو را نمی‌شناسد! سپس آن گروه عازم شدند و علی(ع) در خفا به اطرافیانش فرمود این مرد که دیدید، قاتل من است. گفتند پس او را بگیر و بکش! فرمود: چطور می‌توانم کسی را که از جانب خدا مقدّر شده قاتل من باشد، بکشم؟!

عَنْ عُمَرَ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: أَنَا عِنْدَهُ يَوْمَئِذٍ إِذْ قَالَ أَتَى رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ رَجُلٌ شِبْهُ النَّخْلَةِ طَوِيلٌ ثُمَّ حَدَّثَ بِحَدِيثٍ اِسْمُهُ هَامَةُ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ لِعَلِيٍّ عَلِّمْهُ وَ اُرْفُقْ بِهِ فَقَالَ هَامَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَنْ هَذَا الَّذِي أَمَرْتَهُ أَنْ يُعَلِّمَنِي وَ نَحْنُ مَعْشَرَ الْجِنِّ أُمِرْنَا أَنْ لاَ نُطِيعَ إِلاَّ نَبِيّاً أَوْ وَصِيَّ نَبِيٍّ. فَقَالَ(ص) هُوَ عَلِيٌّ وَصِيِّي. فَسَلَّمَ هَامٌ عَلَى أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ وَ تَعَلَّمَ مِنْهُ سُوَراً. ثُمَّ قَالَ يَا عَلِيُّ أَخْبِرْنِي بِهَذِهِ السُّوَرِ أُصَلِّي بِهَا قَالَ نَعَمْ يَا هَامُ قَلِيلُ الْقُرْآنِ كَثِيرٌ. و في خبر آخر: قَالَ: يَا عَلِيُّ أَكْتَفِي بِمَا عَلَّمْتَنِي مِنَ الْقُرْآنِ؟ قَالَ نَعَمْ يَا هَامُ قَلِيلٌ مِنَ الْقُرْآنِ كَثِيرٌ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۹۸)

راوی از امام صادق(ع) روایت می‌کند که جنّی بنام هام خدمت پیامبر(ص) آمد تا بخشی از قرآن را از ایشان بیاموزد. رسول خدا(ص) او را پیش علی(ع) فرستاد. جنّ گفت من جز با نبی یا وصی سخن نمی‌گویم (یا چنانکه در خبری دیگر است: جز نبی یا وصی را اطاعت نمی‌کنم). رسول خدا(ص) فرمود او وصی من است. آن جنّ سُوَری از قرآن را پیش علی(ع) آموخت و علی(ع) فرمود کافی است. پرسید چرا؟ علی(ع) فرمود: قرآن، کمش هم کافی است.

عَمْرِو عَنْ زَاذَانَ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَقُولُ: مَا مِنْ رَجُلٍ جَرَتْ عَلَيْهِ اَلْمَوَاسِي إِلاَّ وَ قَدْ نَزَلَتْ فِيهِ آيَةٌ أَوْ آيَتَانِ تَقُودُهُ إِلَى اَلْجَنَّةِ أَوْ تَسُوقُهُ إِلَى اَلنَّارِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۱۳۹)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: هیچ آدم به تکلیف رسیده‌ای نیست جز آنکه حداقل یک یا دو آیه در حق او منجّز شده و بهشتی‌اش می‌کند یا یکی دو آیه در حقّش منجّز شده و جهنمی‌اش می‌کند.

عَنْ عَنْبَسَةَ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: فِي كِتَابِ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ اَلَّذِي أَمْلَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِنْ كَانَ اَلشُّؤْمُ فِي شَيْءٍ فَفِي اَلنِّسَاءِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۱۶۵)

امام صادق(ع) فرمود در کتاب علی(ع) که املای رسول خدا(ص) و به خط علی است آمده که اگر نحوست و شومی بخواهد متجلّی شود، در زنان متجلّی می‌شود.

عَنْ عِيسَى بْنِ عَبْدِ اَللَّهِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: جَاءَ جَبْرَئِيلُ إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّ بِالْيَمَنِ صَنَماً مِنْ حِجَارَةٍ مُقْعَدٌ مِنْ حَدِيدٍ فَابْعَثْ إِلَيْهِ حَتَّى يُجَاءَ بِهِ قَالَ فَبَعَثَنِي اَلنَّبِيُّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِلَى اَلْيَمَنِ فَجِئْتُ بِالْحَدِيدِ فَدَفَعْتُ إِلَى عُمَرَ اَلصَّيْقَلِ فَضَرَبَ عَنْهُ سَيْفَيْنِ ذَا اَلْفَقَارِ وَ مِخْذَماً فَتَقَلَّدَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مِخْذَماً وَ قَلَّدَنِي ذَا اَلْفَقَارِ ثُمَّ إِنَّهُ صَارَ إِلَيَّ بَعْدُ مِخْذَمٌ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۱۸۶)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: جبرئیل به رسول خدا(ص) خبر داد که در فلان جای یمن بتی است از آهن. رسول خدا(ص) مرا فرستاد و آن‌را آوردم. آن‌را به آهنگر داد و دو شمشیر از آهنش ساخت. یکی را مِخذَم نامید و خودش برداشت و دومی را ذوالفقار نامید و به من داد. مخذم هم بعداً به من رسید.

مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: كَانَ عَلِيٌّ يَعْمَلُ بِكِتَابِ اَللَّهِ وَ سُنَّةِ رَسُولِهِ فَإِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ شَيْءٌ وَ اَلْحَادِثُ اَلَّذِي لَيْسَ فِي اَلْكِتَابِ وَ لاَ فِي اَلسُّنَّةِ أَلْهَمَهُ اَللَّهُ اَلْحَقَّ فِيهِ إِلْهَاماً وَ ذَلِكَ وَ اَللَّهِ مِنَ اَلْمُعْضِلاَتِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۳۴)

امام باقر(ع) فرمود: علی(ع) به کتاب خدا و سنّت رسولش عمل می‌کرد و وقتی چیزی اتفاق می‌افتاد که حکمش در کتاب و سنّت نبود، خداوند کار درست را به ایشان الهام می‌نمود. این مطلب هضمش برای خیلی‌ها مشکل است.

دَاوُدَ اَلْقَطَّانِ عَنْ إِبْرَاهِيمَ رَفَعَهُ إِلَى أَمِيرِاَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: لَوْ وَجَدْتُ رَجُلاً ثِقَةً لَبَعَثْتُ مَعَهُ هَذَا اَلْمَالَ إِلَى اَلْمَدَائِنِ إِلَى شِيعَةٍ فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فِي نَفْسِهِ لآتِيَنَّ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ وَ لَأَقُولَنَّ لَهُ أَنَا أَذْهَبُ بِهِ فَهُوَ يَثِقُ بِي فَإِذَا أَنَا أَخَذْتُهُ أَخَذْتُ طَرِيقَ اَلْكَرْخَةِ فَقَالَ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنَا أَذْهَبُ بِهَذَا اَلْمَالِ إِلَى اَلْمَدَائِنِ قَالَ فَرَفَعَ إِلَيَّ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ إِلَيْكَ عَنِّي خُذْ طَرِيقَ اَلْكَرْخَةِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۴۰)

راوی گوید روزی امیرمؤمنان(ع) بدنبال فرد موثقی بود تا مالی را به مدائن بفرستد. من با خودم گفتم اعتمادش را جلب کرده و مال را میگیرم و با مال گریخته و به کرخه می‌روم. نزدیک رفتم و گفتم: یا امیرالمؤمنین من حاضرم مال را به مدائن ببرم. سرش را بلند کرد و فرمود: از من دور شو و بسوی کرخه‌ات برو.

مُحَمَّدِ بْنِ سِنَانٍ يَرْفَعُهُ قَالَ: إِنَّ عَائِشَةَ قَالَتْ اِلْتَمِسُوا لِي رَجُلاً شَدِيدَ اَلْعَدَاوَةِ لِهَذَا اَلرَّجُلِ حَتَّى أَبْعَثَهُ إِلَيْهِ قَالَ فَأُتِيتُ بِهِ فَمَثُلَ بَيْنَ يَدَيْهَا فَرَفَعَتْ إِلَيْهِ رَأْسَهَا فَقَالَتْ مَا بَلَغَ مِنْ عَدَاوَتِكَ لِهَذَا اَلرَّجُلِ قَالَ فَقَالَ لَهَا كَثِيراً مَا أَتَمَنَّى عَلَى رَبِّي أَنَّهُ وَ أَصْحَابَهُ فِي وَسَطِي فَضُرِبْتُ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ يُصْبَغُ فَسَبَقَ اَلسَّيْفُ اَلدَّمَ قَالَتْ فَأَنْتَ لَهُ فَاذْهَبْ بِكِتَابِي هَذَا فَادْفَعْهُ إِلَيْهِ ظَاعِناً رَأَيْتَهُ أَوْ مُقِيماً أَمَا إِنَّكَ إِنْ رَأَيْتَهُ رَاكِباً عَلَى بَغْلَةِ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مُتَنَكِّباً قَوْسَهُ مُعَلِّقاً كِنَانَتَهُ بِقَرَبُوسِ سَرْجِهِ وَ أَصْحَابُهُ خَلْفَهُ كَأَنَّهُمْ طَيْرٌ صَوَافُّ فَتُعْطِيهِ كِتَابِي هَذَا وَ إِنْ عَرَضَ عَلَيْكَ طَعَامَهُ وَ شَرَابَهُ فَلاَ تَنَاوَلَنَّ مِنْهُ شَيْئاً فَإِنَّ فِيهِ اَلسِّحْرَ قَالَ فَاسْتَقْبَلْتُهُ رَاكِباً فَنَاوَلْتُهُ اَلْكِتَابَ فَفَضَّ خَاتَمَهُ ثُمَّ قَرَأَهُ فَقَالَ تَبْلُغُ إِلَى مَنْزِلِنَا فَتُصِيبُ مِنْ طَعَامِنَا وَ شَرَابِنَا وَ نَكْتُبُ جَوَابَ كِتَابِكَ فَقَالَ هَذَا وَ اَللَّهِ مَا لاَ يَكُونُ قَالَ فَسَارَ خَلْفَهُ فَأَحْدَقَ بِهِ أَصْحَابُهُ ثُمَّ قَالَ لَهُ أَسْأَلُكَ قَالَ نَعَمْ قَالَ وَ تُجِيبُنِي قَالَ نَعَمْ قَالَ فَنَشَدْتُكَ اَللَّهَ هَلْ قَالَتِ اِلْتَمِسُوا لِي رَجُلاً شَدِيداً عَدَاوَتُهُ لِهَذَا اَلرَّجُلِ فَأَتَوْهَا بِكَ فَقَالَتْ لَكَ مَا بَلَغَ مِنْ عَدَاوَتِكَ لِهَذَا اَلرَّجُلِ فَقُلْتُ كَثِيراً مَا أَتَمَنَّى عَلَى رَبِّي أَنَّهُ وَ أَصْحَابَهُ فِي وَسَطِي وَ أَنِّي ضُرِبْتُ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ يَسْبِقُ اَلسَّيْفُ اَلدَّمَ قَالَ اَللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَنَشَدْتُكَ اَللَّهَ أَ قَالَتْ لَكَ اِذْهَبْ بِكِتَابِي هَذَا فَادْفَعْهُ إِلَيْهِ ظَاعِناً كَانَ أَوْ مُقِيماً أَمَا إِنَّكَ إِنْ رَأَيْتَهُ رَاكِباً بَغْلَةَ رَسُولِ اَللَّهِ مُتَنَكِّباً قَوْسَهُ مُعَلِّقاً كِنَانَتَهُ بِقَرَبُوسِ سَرْجِهِ وَ أَصْحَابُهُ خَلْفَهُ كَأَنَّهُمْ طَيْرٌ صَوَافُّ فَتُعْطِيهِ كِتَابِي هَذَا فَقَالَ اَللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَنَشَدْتُكَ بِاللَّهِ هَلْ قَالَتْ لَكَ إِنْ عَرَضَ عَلَيْكَ طَعَامَهُ وَ شَرَابَهُ فَلاَ تَنَاوَلَنَّ مِنْهُ شَيْئاً فَإِنَّ فِيهِ اَلسِّحْرَ قَالَ اَللَّهُمَّ نَعَمْ قَالَ فَمُبَلِّغٌ أَنْتَ عَنِّي قَالَ اَللَّهُمَّ نَعَمْ فَإِنِّي قَدْ أَتَيْتُكَ وَ مَا فِي اَلْأَرْضِ خَلْقٌ أَبْغَضُ إِلَيَّ مِنْكَ وَ أَنَا اَلسَّاعَةَ مَا فِي اَلْأَرْضِ خَلْقٌ أَحَبُّ إِلَيَّ مِنْكَ فَمُرْ بِي بِمَا شِئْتَ قَالَ أَرْجِعْ إِلَيْهَا كِتَابِي هَذَا وَ قُلْ لَهَا مَا أَطَعْتِ اَللَّهَ وَ لاَ رَسُولَهُ حَيْثُ أَمَرَكِ اَللَّهُ بِلُزُومِ بَيْتِكِ فَخَرَجْتِ تُرَدِّدِينَ فِي اَلْعَسَاكِرِ وَ قُلْ لَهُمْ مَا أَنْصَفْتُمُ اَللَّهَ وَ لاَ رَسُولَهُ حَيْثُ خَلَّفْتُمْ حَلاَئِلَكُمْ فِي بُيُوتِكُمْ وَ أَخْرَجْتُمُ حَلِيلَةَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ قَالَ فَجَاءَ بِكِتَابِهِ حَتَّى طَرَحَهُ إِلَيْهَا وَ أَبْلَغَهَا مَقَالَتَهُ ثُمَّ رَجَعَ إِلَيْهِ فَأُصِيبَ بِصِفِّينَ فَقَالَتْ مَا نَبَعَثُ إِلَيْهِ بِأَحَدٍ إِلاَّ أَفْسَدَهُ عَلَيْنَا. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۴۳)

راوی گوید پیش از آغاز جنگ جمل عایشه بدنبال پیکی میگشت تا بسوی علی(ع) بفرستد. گفت بگردید و کسی را پیدا کنید که واقعاً از علی متنفّر باشد. جستند و کسی را یافتند که مدام آرزوی کشتن علی(ع) را داشت. عایشه وی را گفت نامهٔ مرا پیش علی ببر ولی با او سخن مگو و از طعامش مخور که تو را سحر می‌کند. پیک روان شد و چون به علی(ع) رسید نامه را تقدیم کرد. علی(ع) وی را فرمود: تو را برای این انتخاب نکرد که از من متنفّر بودی و نگفت با من سخن مگویی و از طعام من مخوری؟ پیک گفت چنین بود اما اکنون که چنین از تو دیدم به تو ایمان آوردم یا امیرِ مؤمنان. علی(ع) فرمود برو و به عایشه بگو علی میگوید چرا نصیحت خدا و رسول را زیر پا گذاشتی و از خانه خارج شدی و به آن دو(طلحه و زبیر) بگو علی میگوید خوب زنان خود را در خانه نهادید و زن رسول خدا(ص) را دربه‌در کوه و صحرا کردید. پیک آمد و اینها را به سپاه جمل گفت و بسوی علی(ع) بازگشت. عایشه گفت هرکه را می‌فرستیم، علی فاسدش می‌کند! بعدها آن پیک را دیدند که در رکاب علی(ع) در صفین شمشیر میزد و شهید شد.

بَكَّارِ بْنِ كَرَّامٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ جُوَيْرِيَةَ بْنَ عُمَرَ اَلْعَبْدِيَّ خَاصَمَهُ رَجُلٌ فِي فَرَسٍ أُنْثَى فَادَّعَيَا جَمِيعاً اَلْفَرَسَ فَقَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ أَ لِوَاحِدٍ مِنْكُمَا اَلْبَيِّنَةُ فَقَالاَ لاَ فَقَالَ لِجُوَيْرِيَةَ أَعْطِهِ اَلْفَرَسَ فَقَالَ لَهُ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ بِلاَ بَيِّنَةٍ فَقَالَ لَهُ وَ اَللَّهِ لَأَنَا أَعْلَمُ بِكَ مِنْكَ بِنَفْسِكَ أَ تَنْسَى صَنِيعَكَ بِالْجَاهِلِيَّةِ اَلْجَهْلاَءِ فَأَخْبَرَهُ بِذَلِكَ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۴۷)

امام صادق(ع) فرمود: جُوَیریه با مردی سر اسبی به مخاصمه پرداخت و هریک مدّعی اسب بودند. نزد علی(ع) رفتند. علی(ع) از آن‌دو طلبِ بیّنه کرد. نداشتند. رو به جویریه کرد و فرمود: اسبش را پس بده. جویره گفت: بدون بیّنه؟! امیرمؤمنان(ع) فرمود: من از خودت بیشتر تو را می‌شناسم! یادت رفته که در جاهلیت فلان کار را کردی؟! و او را از رازی که هیچ‌کس نمی‌دانست آگاه کرد.

أَبِي سَعِيدٍ اَلْخُدْرِيِّ عَنْ رُمَيْلَةَ عَنْ أَمِيرِالمؤمنین(ع): لَيْسَ مِنْ مُؤْمِنٍ يَمْرَضُ إِلاَّ مَرِضْنَا بِمَرَضِهِ وَ لاَ يَحْزُنُ إِلاَّ حَزِنَّا بِحُزْنِهِ وَ لاَ يَدْعُو إِلاَّ أَمَّنَّا لِدُعَائِهِ وَ لاَ يَسْكُتُ إِلاَّ دَعَوْنَا لَهُ فَقُلْتُ لَهُ يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ جَعَلَنِيَ اَللَّهُ فِدَاكَ هَذَا لِمَنْ مَعَكَ أَوْ مَنْ كَانَ فِي أَطْرَافِ اَلْأَرْضِ؟ قَالَ: لَيْسَ يَغِيبُ عَنَّا مُؤْمِنٌ فِي شَرْقِ اَلْأَرْضِ وَ لاَ فِي غَرْبِهَا. إِنَّا سَوَاءٌ عَلَيْنَا اَلْبَادِي وَ اَلْحَاضِرُ (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۵۹)

راوی گوید امیرمؤمنان(ع) فرمود: هر مؤمنی مریض می‌شود، گویا ما مریض شده‌ایم و هر مؤمنی محزون می‌شود ما هم محزون می‌شویم و هر مؤمنی دعا می‌کند ما آمین می‌گوییم و وقتی ساکت می‌شود ما برایش دعا می‌کنیم. راوی گوید پرسیدم: فقط برای اطرافیانتان یا مؤمنین همهٔ زمین؟! فرمود: مؤمنی نیست در شرق یا غرب زمین که از نظر ما غایب باشد. حاضر و غایب برای ما یکسان است.

سَعْدِ بْنِ طَرِيفٍ عَنِ اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا وَقَفَ اَلرَّجُلُ بَيْنَ يَدَيْهِ قَالَ يَا فُلاَنُ اِسْتَعِدَّ وَ أَعِدَّ لِنَفْسِكَ مَا تُرِيدُ فَإِنَّكَ تَمْرَضُ فِي يَوْمِ كَذَا وَ كَذَا فِي سَاعَةِ كَذَا وَ كَذَا وَ سَبَبُ مَرَضِكَ كَذَا وَ كَذَا وَ تَمُوتُ فِي شَهْرِ كَذَا وَ كَذَا فِي يَوْمِ كَذَا وَ كَذَا فِي سَاعَةِ كَذَا وَ كَذَا قَالَ سَعْدٌ فَقُلْتُ هَذَا اَلْكَلاَمَ لِأَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالَ كَانَ ذَاكَ فَقُلْتُ جُعِلْتُ فِدَاكَ فَكَيْفَ لاَ تَقُولُ أَنْتَ فَلاَ تُخْبِرُنَا فَنَسْتَعِدَّ لَهُ قَالَ هَذَا بَابٌ أَغْلَقَ اَلْجَوَابَ فِيهِ عَلِيُّ بْنُ اَلْحُسَيْنِ عَلَيْهِمَا اَلسَّلاَمُ حَتَّى يَقُومَ قَائِمُنَا. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۶۲)

راوی گوید به امام باقر(ع) گفتم امیرمؤمنان(ع) به اصحابش می‌گفت: فلانی آمادهٔ مرگ باش که فلان روز بیمار می‌شوی و بیماری‌ات فلان چیز است و فلان روز در فلان ساعت می‌میری! کاش شما هم به ما از این چیزها می‌گفتید! امام باقر(ع) فرمود: پدرم امام سجاد، این باب را بست و تا قیام قائم دیگر از این خبرها نیست.

عَنْ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَلْمَانَ اَلْفَارِسِيِّ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ: عِنْدِي عِلْمُ اَلْمَنَايَا وَ اَلْبَلاَيَا وَ اَلْوَصَايَا وَ اَلْأَنْسَابِ وَ فَصْلُ اَلْخِطَابِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۶۸)

از سلمان فارسی(ره) روایت شده که امیرمؤمنان(ع) می‌فرمود: علم منایا(زمان و علت مرگ افراد) و علم بلایا(بلاهایی که برای هر فرد مقدّر شده) و انساب(اجداد واقعی فرد) و فصل‌الخطاب(داوری عادلانه) را به من داده‌اند.

اَلْحَسَنِ بْنِ عَبَّاسِ بْنِ حَرِيشٍ قَالَ: سَأَلَ أَبَا عَبْدِ الله(ع) رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ بَيْتِهِ عَنْ سُورَةِ إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ فِي لَيْلَةِ اَلْقَدْرِ فَقَالَ سَأَلْتَ عَنْ عَظِيمٍ. «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» نُورٌ عِنْدَ اَلْأَنْبِيَاءِ وَ اَلْأَوْصِيَاءِ لاَ يُرِيدُونَ حَاجَةً مِنَ اَلسَّمَاءِ وَ لاَ مِنَ اَلْأَرْضِ إِلاَّ ذَكَرُوهَا لِذَلِكَ اَلنُّورِ وَ قَدْ أُلْبِسَ وَجْهَهُم ذَلِكَ اَلنُّورُ فَأَتَاهُمْ بِهَا. فَإِنَّ مِمَّا ذَكَرَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ مِنَ اَلْحَوَائِجِ ذَكَرَهَا لِذَلِكَ اَلنُّورِ فَعَرَجَ إِلَى السماء ثَمَّ يجيء اَلنُّورُ فَأَخْبَرَهم وَ إِنَّ لَهُ لِسَاناً نَاطِقاً وَ بَصَراً نَاقِداً يَتَجَسَّسُ اَلْأَخْبَارَ لِلْأَوْصِيَاءِ عَلَيْهِمُ اَلسَّلاَمُ وَ يَسْتَمِعُ اَلْأَسْرَارَ وَ يَأْتِيهِمْ بِتَفْسِيرِ كُلِّ أَمْرٍ مكتوم. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۸۰)

راوی گوید از امام صادق(ع) از حقیقت سورهٔ قدر پرسیدم. فرمود: از چیز مهمی پرسیدی. إنا أنزلنا نوری است که نزد انبیاء و اوصیاء حاضر میشود و آنها حاجتشان را به آن نور می‌گویند درحالیکه غرق آن نور شده‌اند، پس برایشان انجام میدهد. مثلاً علی(ع) وقتی چیزی می‌خواست به آن نور می‌گفت و آن نور عروج می‌کرد و سپس بازمیگشت و امیرمؤمنین(ع) را از آن مسئله خبردار می‌کرد. آن نور سخن می‌گوید و می‌بیند و اخبار را برای اوصیاء تفحّص می‌کند. از اسرار مطّلع شده و حقیقت امور مکتوم را به آنها گزارش میدهد.

عَنْ أَبِي وَقَّاصٍ عَنْ سَلْمَانَ اَلْفَارِسِيِّ ره عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ: سَلُونِي عَمَّا يَكُونُ إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ وَ عَنْ كُلِّ فِئَةٍ تُضِلُّ مِائَةً وَ تَهْدِي مِائَةً وَ عَنْ سَائِقِهَا وَ نَاعِقِهَا وَ قَائِدِهَا إِلَى يَوْمِ اَلْقِيَامَةِ و مَا مِنْ أَرْضٍ مُخْصِبَةٍ وَ لاَ أَرْضٍ مُجْدِبَةٍ إِلاَّ وَ أَنَا أَعْلَمُهَا. (بصائرالدرجات ج۱ ص۲۹۸)

سلمان فارسی(ره) روایت میکند که امیرمؤمنان(ع) میفرمود: بپرسید از من، از آینده تا روز قیامت؛ و از گمراهان و هدایت‌یافتگانِ هر قرن؛ و از رهبران هدایت و گمراهی و عوامل آن. همچنین میدانم که کدام سرزمین از لحاظ تربیت زرخیز است و در کدام، کسی تربیت نمیشود.

عَنِ اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: أَمَرَنَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِالْمَسِيرِ إِلَى اَلْمَدَائِنِ مِنَ اَلْكُوفَةِ فَسِرْنَا يَوْمَ اَلْأَحَدِ وَ تَخَلَّفَ عَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ فِي سَبْعَةِ نَفَرٍ فَخَرَجُوا إِلَى اَلْخَوَرْنَقَ قَالُوا نَتَنَزَّهُ فَإِذَا كَانَ يَوْمُ اَلْأَرْبَعَاءِ لَحِقْنَا عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَبْلَ أَنْ يُجَمِّعَ فَبَيْنَا هُمْ يَتَغَذَّوْنَ إِذْ خَرَجَ عَلَيْهِمْ ضَبٌّ فَصَادُوهُ فَأَخَذَهُ عَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ فَبَسَطَ كَفّاً فَقَالَ بَايِعُوهُ هَذَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ فَبَايَعَهُ اَلسَّبْعَةُ وَ عَمْرٌو ثَامِنُهُمْ وَ اِرْتَحَلُوا لَيْلَةَ اَلْأَرْبِعَاءِ فَقَدِمُوا اَلْمَدَائِنَ يَوْمَ اَلْجُمُعَةِ وَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَى اَلْمِنْبَرِ يَخْطُبُ وَ لَمْ يُفَارِقْ بَعْضُهُمْ بَعْضاً وَ كَانُوا جَمِيعاً حَتَّى نَزَلُوا بَابَ اَلْمَسْجِدِ فَلَمَّا دَخَلُوا نَظَرَ إِلَيْهِمْ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ فَقَالَ يَا أَيُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَسَرَّ إِلَيَّ أَلْفَ حَدِيثٍ فِي كُلِّ حَدِيثٍ أَلْفُ بَابٍ لِكُلِّ بَابٍ مِفْتَاحٌ وَ إِنِّي سَمِعْتُ اَللَّهَ يَقُولُ «يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنَاسٍ بِإِمَامِهِمْ» وَ إِنِّي أُقْسِمُ لَكُمْ بِاللَّهِ لَتُبْعَثَنَّ ثَمَانِيَةُ نَفَرٍ إِمَامُهُمُ اَلضَّبُّ وَ لَوْ شِئْتُ أَنْ أُسَمِّيَهُمْ فَعَلْتُ قَالَ فَلَوْ رَأَيْتَ عَمْرَو بْنَ حُرَيْثٍ يَنْتَقِضُ كَمَا يَنْتَقِضُ اَلسَّعَفَةُ حَيَاءً وَ لَوْماً. (بصائرالدرجات ج۱ ص۳۰۶)

راوی گوید: امیرمؤمنان(ع) ما را از کوفه بسوی مدائن فرستاد. یکشنبه حرکت کردیم. کمی که رفتیم عَمر بن حُرَیث و هفت نفر دیگر از سپاه جدا شدند و به خَوَرْنَق رفتند تا بقول خودشان تفریح کنند. روز چهارشنبه امیرمؤمنان(ع) که از پی لشکر میآمد به ما رسید، اما هنوز آن هشت نفر خود را به سپاه نرسانده بودند. گویا جایی بساط بزم گسترده بودند که سوسماری آمده بود. سوسمار را گرفته و بسته بودند و عَمر بن حُریث به مسخره دست سوسمار را میفشرده و میگفته با أمیرالمؤمنین بیعت کنید. هفت نفرِ بقیه هم اینگونه با سوسمار دست داده و اصطلاحاً بیعت کرده و میخندیدند. این هشت نفر وقتی در مدائن به لشکر ملحق شدند که روز جمعه بود و علی(ع) داشت بر منبر خطبه میخواند. چشمش که به آن هشت نفر افتاد، فرمود: ای مردم، رسول خدا(ص) هزار حدیث که از اسرار است به من آموخت. احادیثی که هریک بابی از معرفت و کلیدی از حکمت است. از جمله معنای "يَوْمَ نَدْعُوا كُلَّ أُنٰاسٍ بِإِمٰامِهِمْ" را برای من شرح داد. سپس فرمود: سوگند به خدا که هشت نفر از شما در حالی محشور می‌شوید که امام شما سوسماری است که با آن بیعت کرده‌اید. نگذارید اسم‌های آن هشت نفر را بگویم! راوی گوید آن هشت نفر را دیدیم که از خجالت سرخ شده بودند.

جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: بَيْنَا أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فِي مَسْجِدِ اَلْكُوفَةِ إِذْ جَاءَتِ اِمْرَأَةٌ تَسْتَعْدِي عَلَى زَوْجِهَا فَقَضَى لِزَوْجِهَا عَلَيْهَا فَغَضِبَتْ. فَقَالَتْ وَ اَللَّهِ مَا اَلْحَقُّ فِيمَا قَضَيْتَ وَ لاَ قَضِيَّتُكَ عِنْدَ اَللَّهِ بِالْمَرْضِيَّةِ. فَغَضِبَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ فَنَظَرَ إِلَيْهَا مَلِيّاً ثُمَّ قَالَ لَهَا كَذَبْتِ يَا جِرِّيَّةُ يَا بَذِيَّةُ يَا سَلْسَعُ أَيِ اَلَّتِي لاَ تَحْبَلُ مِنْ حَيْثُ تَحْبَلُ اَلنِّسَاءُ قَالَتْ فَوَلَّتِ اَلْمَرْأَةُ هَارِبَةً تُوَلْوِلُ وَ تَقُولُ وَيْلِي وَيْلِي لَقَدْ هَتَكْتَ يَا اِبْنَ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ سِرّاً كَانَ مَسْتُوراً قَالَ فَلَحِقَهَا عَمْرُو بْنُ حُرَيْثٍ فَقَالَ لَهَا يَا أَمَةَ اَللَّهِ لَقَدِ اِسْتَقْبَلْتِ عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ بِكَلاَمٍ سَرَرْتِنِي ثُمَّ إِنَّهُ نَزَغَكِ بِكَلِمَةٍ فَوَلَّيْتِ عَنْهُ هَارِبَةً تُوَلْوِلِينَ قَال[قَالَتْ]إِنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ وَ اَللَّهِ أَخْبَرَنِي بِالْحَقِّ وَ بِمَا أَكْتُمُهُ مِنْ زَوْجِي مُنْذُ وَلِيَ عِصْمَتِي وَ مِنْ أَبَوَيَّ فَرَجَعَ عَمْرٌو إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَأَخْبَرَهُ بِمَا قَالَتْ لَهُ اَلْمَرْأَةُ وَ قَالَ لَهُ فَبِمَا تَقُولُ مَا نَعْرِفُكَ بِالْكِهَانَةِ قَالَ لَهُ يَا عَمْرُو وَيْلَكَ إِنَّهَا لَيْسَتْ بِالْكِهَانَةِ شَيْءٌ وَ لَكِنَّ اَللَّهَ خَلَقَ اَلْأَرْوَاحَ قَبْلَ اَلْأَبْدَانِ بِأَلْفَيْ عَامٍ فَلَمَّا رَكَّبَ اَلْأَرْوَاحَ فِي أَبْدَانِهَا كَتَبَ بَيْنَ أَعْيُنِهِمْ مُؤْمِنٌ أَمْ كَافِرٌ وَ مَا هُمْ بِهِ مُبْتَلَوْنَ وَ مَا هُمْ عَلَيْهِ مِنْ سَيِّئٍ مِنْ أَعْمَالِهِمْ وَ حُسْنِهِ فِي قَدْرِ أُذُنِ اَلْفَأْرَةِ ثُمَّ أَنْزَلَ بِذَلِكَ قُرْآناً عَلَى نَبِيِّهِ فَقَالَ« إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيَاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ » وَ كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ هُوَ اَلْمُتَوَسِّمَ ثُمَّ أَنَا مِنْ بَعْدِهِ وَ اَلْأَئِمَّةُ مِنْ ذُرِّيَّتِي مِنْ بَعْدِي هُمُ اَلْمُتَوَسِّمُونَ فَلَمَّا تَأَمَّلْتُهَا عَرَفْتُ مَا عَلَيْهَا بِسِيمَاهَا. (بصائرالدرجات ج۱ ص۳۵۴)

راوی گوید: علی(ع) در مسجد کوفه نشسته بود که زنی آمد و از شوهرش شکایت کرد. علی(ع) حق را به شوهر داد. زن غضبناک شد و گفت: ای علی، خلاف حق حُکم می‌کنی و قضاوتت مرضی خدا نیست. علی(ع) در غضب شد و مدتی به زن خیره ماند و سپس گفت: دروغ میگویی ای زن جریّ، ای زن زشت‌گو، ای سَلسَع(فاقد معنا در زبان عربی). زن که چنین شنید مضطرب شد و گریخت درحالیکه فریاد میزد: وای بر من! وای بر من! ای پسر ابیطالب، سرّ مرا هتک کردی! راوی گوید: کسی از پی زن رفت و وقتی آرام شد از او پرسید مگر امیرمؤمنان چه گفته؟ زن گفت با یک کلمه، رازی از من گفت که نه پدرم و نه شوهرم و نه هیچ‌کس نمی‌داند. راوی گوید آن شخص بازگشت و به علی(ع) گفت آنچه شنیده بود و عرضه داشت با این غیبگویی‌ها، شما را به کهانت متّهم می‌کنند! علی(ع) فرمود: اینها کهانت نیست. سپس فرمود: خداوند پیش از این خلقت دنیوی، ارواح انسانها را آفریده و هنگام وارد کردن روح به بدن، چیزی به اندازهٔ گوش موش بر پیشانی آنها نقش می‌بندد که ایمان و کفر و ابتلائات و خوبی‌ها و بدی‌های او بر آن نوشته میشود. اینکه خدا در قرآن فرموده: إِنَّ فِي ذٰلِكَ لَآيٰاتٍ لِلْمُتَوَسِّمِينَ. متوسِّم، پیامبر خدا بود و پس از او منم و پس از من امامان بعد از من. من تا در پیشانی کسی تعمّق کنم، احوالش را می‌فهمم.

عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلثُّمَالِيِّ عَنْ بَعْضِ مَنْ حَدَّثَهُ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ: أَنَّهُ كَانَ مَعَ أَصْحَابِهِ فِي مَسْجِدِ اَلْكُوفَةِ فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ بِأَبِي وَ أُمِّي إِنِّي لَأَتَعَجَّبُ مِنْ هَذِهِ اَلدُّنْيَا اَلَّتِي فِي أَيْدِي هَؤُلاَءِ الْقَوْمِ وَ لَيْسَتْ عِنْدَكُمْ فَقَالَ يَا فُلاَنُ أَ تَرَى أَنَّا نُرِيدُ الدُّنْيَا فَلاَ نُعْطَاهَا ثُمَّ قَبَضَ قَبْضَةً مِنَ الْحَصَى فَإِذَا هِيَ جَوَاهِرُ فَقَالَ مَا هَذَا فَقُلْتُ هَذَا مِنْ أَجْوَدِ الْجَوَاهِرِ فَقَالَ لَوْ أَرَدْنَاهُ لَكَانَ وَ لَكِنْ لاَ نُرِيدُهُ ثُمَّ رَمَى بِالْحَصَى فَعَادَتْ كَمَا كَانَتْ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۳۷۵)

راوی گوید امیرمؤمنان(ع) در مسجد کوفه بود که مردی آمد و گفت: پدر و مادرم به فدایت یا علی، در عجبم از دنیا که نصیب دشمنان شما شده و خود را از شما دریغ کرده! امیرمؤمنان(ع) فرمود: فکر می‌کنی ما دنیا را خواسته‌ایم اما به ما داده نشده؟! چنین نیست؛ ما دنیا را نخواسته‌ایم. سپس مشتی ریگ از زمین برداشت و در دَم در دستش جواهر شد. فرمود: اینها چیست؟ گفتند: جواهر است! فرمود: اگر می‌خواستیم همهٔ دنیا برای ما جواهر می‌شد، اما نمی‌خواهیم. سپس جواهرات را بر زمین ریخت و در دم باز سنگریزه شدند.

عَنْ عَبْدِ الرَّحِيمِ الْقَصِيرِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: كَانَ عَلِيٌّ إِذَا وَرَدَ عَلَيْهِ أَمْرٌ مَا نَزَلَ بِهِ كِتَابٌ وَ لاَ سُنَّةٌ قَالَ بِرَجْمٍ فَأَصَابَ (فی بعض النسخ: رَجَمَ فَأَصَابَ؛ و فی بعض الاخبار، بعد رَجَمَ: يَعْنِي سَاهَمَ؛ و فی بعض النسخ: فَيَزْجُمُهُ فَيُصِيبُ ذَلِكَ) قَالَ أَبُو جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ هِيَ الْمُعْضِلاَتُ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۳۸۹)

امام باقر(ع) فرمود: وقتی امری پیش می‌آمد که حکمش در کتاب و سنّت نبود، علی(ع) با سنگریزه‌ها قرعه می‌انداخت(یا: حدس می‌زد؛ یا: به او الهام می‌شد) و درست از آب درمی‌آمد. امام(ع) فرمود: فهم این قضیه از مشکلات است.

عَنِ الْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ: قَامَ رَجُلٌ مِنَ الْمَلَإِ فَسَلَّمَ عَلى أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ثُمَّ قَالَ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ إِنِّي لَأَدِينُ اللَّهَ بِوَلاَيَتِكَ وَ إِنِّي لَأُحِبُّكَ فِي السِّرِّ كَمَا أُحِبُّكَ فِي الْعَلاَنِيَةِ فَقَالَ لَهُ صَدَقْتَ طِينَتُكَ مِنْ تِلْكَ الطِّينَةِ وَ عَلَى وَلاَيَتِنَا أُخِذَ مِيثَاقُكَ وَ إِنَّ رُوحَكَ مِنْ أَرْوَاحِ الْمُؤْمِنِينَ فَاتَّخِذْ لِلْفَقْرِ جِلْبَاباً فَوَ الَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَقَدْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ إِنَّ الْفَقْرَ إِلَى مُحِبِّينَا أَسْرَعُ مِنَ السَّيْلِ مِنْ أَعْلَى الْوَادِي إِلَى أَسْفَلِهِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۳۹۰)

راوی گوید کسی آمد و پیش امیرمؤمنان(ع) نشست و گفت: یا علی، دین من، قبول ولایت توست و تو را در خفا و علن دوست دارم. امیرمؤمنان(ع) در جواب فرمود: راست می‌گویی! طینت تو از چنین طینتی است و بر ولایت ما میثاق از تو ستانده شده و روح تو از ارواح مؤمن است. سپس فرمود: حالا که چنین است برای روز فقرِ خویش، خوب توشه بیندوز! قسم به خدا که جانم بدست اوست از رسول خدا(ص) شنیدم که می‌فرمود: فقر به دوستداران ما، سابق‌تر است از سیل به ته دره. (گوییم: صدر این حدیث را چنانکه آوردیم از امام صادق(ع) پرسیدند و فرمود منظور از یوم فقر، یوم قیامت است و منظور از جلباب، حسنات. به همین قیاس روشن می‌شود که منظور از فقر در حدیث نبوی، فقر إلی الله است. خوشا به حال اهل محبت که سریع‌تر از دیگر سالکان، درجات فقر إلی الله را طی کرده و زودتر به فناء و لقاء حق نائل می‌گردند).

عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ: أَنَا قَسِيمُ الْجَنَّةِ وَ النَّارِ أُدْخِلُ أَوْلِيَائِيَ الْجَنَّةَ وَ أُدْخِلُ أَعْدَائِيَ النَّارَ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۴۱۵)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: من قسیم جنّت و نارم! دوستانم را وارد بهشت می‌کنم و دشمنانم را وارد جهنم.

عَلِيِّ بْنِ عَبْدِ الْعَزِيزِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنَّ النَّاسَ يَزْعُمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ وَجَّهَ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِلَى الْيَمَنِ لِيَقْضِيَ بَيْنَهُمْ فَقَالَ عَلِيٌّ فَمَا وَرَدَتْ عَلَيَّ قَضِيَّةٌ إِلاَّ حَكَمْتُ فِيهَا بِحُكْمِ اللَّهِ وَ حُكْمِ رَسُولِهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ صَدَقُوا قُلْتُ وَ كَيْفَ ذَاكَ وَ لَمْ يَكُنْ أُنْزِلَ الْقُرْآنُ كُلُّهُ وَ قَدْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ غَائِباً عَنْهُ فَقَالَ تَتَلَقَّاهُ بِهِ رُوحُ الْقُدُسِ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۴۵۲)

راوی گوید از امام صادق(ع) پرسیدم: پیامبر(ص) علی را به یمن فرستاد تا به حکم خدا و رسول، در میان مردم قضاوت کند. درحالیکه نه خودش همراه علی(ع) بود نه قرآن در آنوقت بطور کامل نازل شده بود؛ پس چطور قضاوت می‌کرد؟! امام(ع) فرمود: روح‌القدس کمکش می‌کرد.

عَنْ زُرَارَةَ قَالَ عن أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ إِنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ عِنْدَهُ عِلْمُ شَيْءٍ إِلاَّ خَرَجَ مِنْ عِنْدِ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۵۱۸)

امام باقر(ع) فرمود: هیچ علمی، پیش هیچکس نیست جز آنکه مصدرش امیرمؤمنان(ع) است.

مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ سَمِعْتُهُ يَقُولُ: إِنَّهُ لَيْسَ عِنْدَ أَحَدٍ مِنْ حَقٍّ وَ لاَ صَوَابٍ وَ لَيْسَ أَحَدٌ مِنَ النَّاسِ يَقْضِي بِقَضَاءٍ يُصِيبُ فِيهِ الْحَقَّ إِلاَّ مِفْتَاحُهُ عَلِيٌّ. (بصائرالدرجات ج۱ ص۵۱۹)

امام باقر(ع) فرمود: تمامِ حق و صواب و هر قضاوتی که درست باشد، مفتاحش علی(ع) است.