أَبِي أَراكَةَ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيّاً عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ: إِنَّ لِلَّهِ عِبَاداً كَسَرَتْ قُلُوبَهُمْ خَشْيَةُ اَللَّهِ فَاسْتَنْكَفُوا عَنِ اَلْمَنْطِقِ يَرَوْنَ أَنْفُسَهُمْ أَنَّهُمْ شِرَارٌ وَ إِنَّهُمُ اَلْأَكْيَاسُ اَلْأَبْرَارُ. (الزهد ج۱ ص۵)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: خدا بندگانی دارد که چنان دلهاشان از خشیت خدا پر شده که ساکتشان کرده. خود را بدترینِ مردم می‌دانند درحالیکه بهترین و داناترین‌اند.
زَيْدِ بْنِ عَلِيٍّ عَنْ آبَائِهِ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ: اَلْكَلاَمُ ثَلاَثَةٌ فَرَابِحٌ وَ سَالِمٌ وَ شَاجِبٌ فَأَمَّا اَلرَّابِحُ فَالَّذِي يَذْكُرُ اَللَّهَ وَ أَمَّا اَلسَّالِمُ فَالَّذِي يَقُولُ مَا أَحَبَّ اَللَّهُ وَ أَمَّا اَلشَّاجِبُ فَالَّذِي يَخُوضُ فِي اَلنَّاسِ. (الزهد ج۱ ص۷)
امیرمؤمنان(ع) از رسول خدا(ص) روایت فرمود: سه جور حرف هست: سودمند، که ذکر خداست؛ سالم، که گفتن چیزی است که مرضی خداست؛ و مُهلک که حرف زدن راجع به مردم است.
عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: فِي كِتَابِ عَلِيٍّ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِنَّ اَلْيَمِينَ اَلْكَاذِبَةَ وَ قَطِيعَةَ اَلرَّحِمِ لَتَذَرَانِ اَلدِّيَارَ بَلاَقِعَ مِنْ أَهْلِهَا وَ تَنْقُلُ اَلرَّحْمَةَ وَ إِنَّ فِي اِنْتِقَالِ اَلرَّحْمَةِ اِنْقِطَاعَ اَلنَّسْلِ. (الزهد ج۱ ص۳۹)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: سوگند دروغ و قطع رحم، نسل را ریشه‌کن می‌کند، چون رحمت را از انسان باز می‌دارد. رحمت که از کسی باز داشته شود، نسلش قطع می‌گردد.
اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ: كُنْتُ جَالِساً عِنْدَ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ فَجَاءَ إِلَيْهِ رَجُلٌ فَشَكَا إِلَيْهِ اَلدُّنْيَا وَ ذَمَّهَا فَقَالَ لَهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنَّ اَلدُّنْيَا مَسْجِدُ أَحِبَّاءِ اَللَّهِ وَ مَتْجَرُ أَوْلِيَائِهِ رَبِحُوا فِيهَا اَلرَّحْمَةَ فَلِمَا ذَا تَذُمُّهَا؟ (الزهد ج۱ ص۴۷)
کسی در حضور امیرمؤمنان(ع) دنیا را مذمّت می‌کرد. علی(ع) فرمود: چرا دنیا را مذمّت می‌کنی؟! دنیا مسجد عاشقان خدا و مَتجَر اولیاء خداست که در آن رحمت خدا را برای خود جمع میکنند.
إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي زِيَادٍ يَرْفَعُ اَلْحَدِيثَ إِلَى أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: قِيلَ لَهُ مَا اَلزُّهْدُ فِي اَلدُّنْيَا قَالَ حَرَامَهَا فَتَنَكَّبْهُ. (الزهد ج۱ ص۴۹)
از امیرمؤمنان(ع) پرسیدند زهد چیست؟ فرمود: زهد از حرام دنیاست که باید دوری جست.
مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ فَضَالَةَ عَنْ جَمِيلٍ قَالَ: سَأَلْتُ أَبَا عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ عَنْ قَوْلِ اَللَّهِ تَبَارَكَ وَ تَعَالَى « فَلاَ تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اِتَّقىٰ » فَقَالَ إِنَّ قَوْماً كَانُوا يُصْبِحُونَ فَيَقُولُونَ صَلَّيْنَا اَلْبَارِحَةَ وَ صُمْنَا أَمْسِ فَقَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ لَكِنِّي أَنَامُ اَللَّيْلَ وَ اَلنَّهَارَ وَ لَوْ أَجِدُ بَيْنَهُمَا شَيْئاً لَنِمْتُهُ. (الزهد ج۱ ص۶۶)
از امام صادق(ع) راجع به آیهٔ "فَلاَ تُزَكُّوا أَنْفُسَكُمْ هُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اِتَّقىٰ" پرسیدیم. فرمود: رسم شده بود که خود را می‌ستودند و میگفتند دیشب فلان قدر نماز خواندیم و فلان روز روزه بودیم! امیرمؤمنان(ع) که با چنین افرادی مواجه میشد، میفرمود: اما من شب و روز میخوابم. اگر باز هم وقتی پیدا کنم میخوابم.