عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: كَانَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يُعْجِبُهُ أَنْ يُفَرِّغَ نَفْسَهُ أَرْبَعَ لَيَالٍ مِنَ اَلسَّنَةِ أَوَّلَ لَيْلَةٍ مِنْ رَجَبٍ وَ لَيْلَةَ اَلنَّحْرِ وَ لَيْلَةَ اَلْفِطْرِ وَ لَيْلَةَ اَلنِّصْفِ مِنْ شَعْبَانَ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۴۶)
امام صادق (ع) فرمود: امیرمؤمنان(ع) مایل بود چهار شب سال، خود را فارغ کند برای عبادت پروردگار: شب اوّل رجب شب، شب عید قربان، شب عید فطر، و شب نیمهٔ شعبان.
عَنْ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ قال: وَ اَلَّذِي نَفْسُ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ بِيَدِهِ لَسَمِعْتُ أَبِي اَلْحُسَيْنَ بْنَ عَلِيٍّ يَقُولُ سَمِعْتُ أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ يَقُولُ مَنْ صَامَ شَعْبَانَ مَحَبَّةَ نَبِيِّ اَللَّهِ عَلَيْهِ وَ آلِهِ السَّلاَمُ وَ تَقَرُّباً إِلَى اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَحَبَّهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ وَ قَرَّبَهُ مِنْ كَرَامَتِهِ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ أَوْجَبَ لَهُ اَلْجَنَّةَ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۶۱)
امام سجاد(ع) فرمود: قسم به کسی که جان من به دست اوست، از پدرم حسین(ع) شنیدم که می‌فرمود امیرمؤمنان(ع) فرموده: هر کس ماه شعبان را به عشق رسول خدا(ص) و تقرّب به خدا روزه بگیرد، خداوند او را حبیب خود کرده و به خود نزدیک می‌کند و بهشت را بر او واجب می‌گرداند.
قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ صُومُوا شَهْرَ رَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَكُنْ لَكُمْ شَفِيعاً وَ صُومُوا شَهْرَ اَللَّهِ تَشْرَبُوا مِنَ اَلرَّحِيقِ اَلْمَخْتُومِ. قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : شَعْبَانُ شَهْرِي وَ رَمَضَانُ شَهْرُ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ فَمَنْ صَامَ شَهْرِي كُنْتُ لَهُ شَفِيعاً يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ وَ مَنْ صَامَ شَهْرَ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ أَنِسَ اَللَّهُ وَحْشَتَهُ فِي قَبْرِهِ وَ وَصَلَ وَحْدَتَهُ وَ خَرَجَ مِنْ قَبْرِهِ مُبْيَضّاً وَجْهُهُ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۶۳)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: ماه شعبان که ماه رسول خداست را روزه بگیرید تا رسول خدا شفیع شما شود و رمضان که ماه خداست را روزه بگیرید تا از رحیق مختوم بنوشید، یعنی بهشتی شوید. شنیدم که رسول خدا(ص) می‌فرمود: هر کس ماه مرا روزه بگیرد شفیع او در قیامتم و هر کس ماه خدا را روزه بگیرد، خداوند در قبر انیس و همدم اوست و در قیامت سربلند محشور میشود.
عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ قَالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ : عَلَیْکُمْ فِی شَهْرِ رَمَضَانَ بِکَثْرَةِ اَلاِسْتِغْفَارِ وَ اَلدُّعَاءِ فَأَمَّا اَلدُّعَاءُ فَیَدْفَعُ عَنْکُمْ بِهِ اَلْبَلاَءَ فَأَمَّا اَلاِسْتِغْفَارُ فَتُمْحَی بِهِ ذُنُوبُکُمْ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۷۶)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: در ماه رمضان زیاد دعا و استغفار کنید. دعا بلاها را از شما دفع می‌کند و استغفار گناهان شما را محو می‌کند.
عَمْرِو بْنِ ثَابِتِ بْنِ هُزْمُزَ اَلْحَدَّادِ عَنْ سَعْدِ بْنِ ظَرِیفٍ عَنِ اَلْأَصْبَغِ بْنِ نُبَاتَةَ قَالَ قَالَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلِیُّ بْنُ أَبِی طَالِبٍ عَلَیْهِ السَّلاَمُ : یَأْتِی عَلَی اَلنَّاسِ زَمَانٌ اِنْتَفَخَتِ اَلْأَهِلَّةُ تَارَةً حَتَّی یُرَی اَلْهِلاَلُ لَیْلَتَیْنِ وَ خَفِیَتْ تَارَةً حَتَّی یُفْطَرَ شَهْرُ رَمَضَانَ فِی أَوَّلِهِ وَ یُصَامَ لِلْعِیدِ فِی آخِرِهِ فَالْحَذَرَ اَلْحَذَرَ حِینَئِذٍ مِنْ أَخْذِ اَللَّهِ عَلَی غَفْلَةٍ فَإِنَّ مِنْ وَرَاءِ ذَلِکَ مَوْتٌ ذَرِیعٌ یَخْتَطِفُ اَلنَّاسَ اِخْتِطَافاً حَتَّی إِنَّ اَلرَّجُلَ لَیُصْبِحُ سَالِماً وَ یُمْسِی دَفِیناً وَ یُمْسِی حَیّاً وَ یُصْبِحُ مَیِّتاً فَإِذَا کَانَ ذَلِکَ اَلزَّمَانُ وَجَبَ اَلتَّقَدُّمُ فِی اَلْوَصِیَّةِ قَبْلَ نُزُولِ اَلْبَلِیَّةِ وَ وَجَبَ تَقْدِیمُ اَلصَّلاَةِ فِی أَوَّلِ وَقْتِهَا خَشْیَةَ فَوْتِهَا فِی آخِرِ وَقْتِهَا فَمَنْ بَلَغَ مِنْکُمْ ذَلِکَ اَلزَّمَانَ فَلاَ یَبِیتَنَّ لَیْلَةً إِلاَّ عَلَی طُهْرٍ وَ إِنْ قَدَرَ أَنْ لاَ یَکُونَ فِی جَمِیعِ أَحْوَالِهِ إِلاَّ طَاهِراً فَلْیَفْعَلْ فَإِنَّهُ عَلَی وَجَلٍ لاَ یَدْرِي مَتَی یَأْتِیهِ رَسُولُ اَللَّهِ لِقَبْضِ رُوحِهِ وَ قَدْ حَذَّرْتُکُمْ وَ عَرَّفْتُکُمْ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۹۱)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: روزگاری خواهد آمد که اوّل ماه گم میشود، طوریکه مردم روز اول رمضان را روزه نمی‌گیرند و روز عید را ندانسته روزه می‌گیرند. در آن دوران مرگی ناگهانی شایع میشود که مردم را یک به یک درمی‌رباید. کسی که صبح سالم است، شب در گور است و کسی که شب سالم بوده، صبح او را در بسترش مرده می‌یابند! آنزمان را اگر دریافتید، از قبل وصیّت کنید و نمازهایتان را در اوّل وقت بخوانید و سعی کنید همیشه یا لااقل موقع خواب با وضو باشید. چون دیر یا زود فرشتهٔ مرگ سراغ شما هم خواهد آمد! آنچه باید به شما می‌گفتم، گفتم.
عَنْ هَارُونَ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ مَسْعَدَةَ اَلرَّبَعِيِّ عَنِ اَلصَّادِقِ جَعْفَرِ بْنِ مُحَمَّدٍ عَنْ أَبِیهِ عَنْ آبَائِهِ عَلَیْهِمُ السَّلاَمُ قَالَ: خَطَبَ أَمِیرُ اَلْمُؤْمِنِینَ عَلَیْهِ السَّلاَمُ فِی أَوَّلِ یَوْمٍ مِنْ شَهْرِ رَمَضَانَ فِی مَسْجِدِ اَلْکُوفَةِ فَحَمِدَ اَللَّهَ بِأَفْضَلِ اَلْحَمْدِ وَ أَشْرَفِهَا وَ أَبْلَغِهَا وَ أَثْنَی عَلَیْهِ بِأَحْسَنِ اَلثَّنَاءِ وَ صَلَّی عَلَی مُحَمَّدٍ نَبِیِّهِ صَلَّی اَللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ ثُمَّ قَالَ أَیُّهَا اَلنَّاسُ إِنَّ هَذَا اَلشَّهْرَ یُفْتَحُ فِیهِ أَبْوَابُ اَلسَّمَاءِ وَ یُسْمَعُ فِیهِ اَلنِّدَاءُ وَ یُسْتَجَابُ فِیهِ اَلدُّعَاءُ وَ یُرْحَمُ فِیهِ اَلْبُکَاءُ وَ مَا مِنْ یَوْمٍ وَ لَیْلَةٍ مِنَ اَلشَّهْرِ إِلاَّ وَ اَلْبِرُّ مِنَ اَللَّهِ تَعَالَی یَتَنَاثَرُ مِنَ اَلسَّمَاءِ عَلَی هَذِهِ اَلْأُمَّةِ فَمَنْ ظَفِرَ مِنْ نِثَارِ اَللَّهِ بَذْرَةً جَعَلَ اَلْجَنَّةَ مَثْوَاهُ وَ هُوَ شَهْرٌ یَزِیدُ اَللَّهُ فِیهِ اَلْأَرْزَاقَ وَ اَلآجَالَ وَ یُکْتَبُ فِیهِ وَفْدُ بَیْتِهِ. أَیُّهَا اَلصَّائِمُ تَدَبَّرْ أَمْرَکَ فَإِنَّکَ فِی شَهْرِکَ هَذَا ضَیْفُ رَبِّکَ أُنْظُرْ أَنْ لاَ تَکُونَ بِاللَّیْلِ نَائِماً وَ بِالنَّهَارِ غَافِلاً. أَیُّهَا اَلصَّائِمُ تَقَرَّبْ إِلَی اَللَّهِ بِتِلاَوَةِ کِتَابِهِ فِی لَیْلِکَ وَ نَهَارِکَ فَإِنَّ کِتَابَ اَللَّهِ یَشْفَعُ یَوْمَ اَلْقِیَامَةِ لِأَهْلِ تِلاَوَتِهِ فَیَعْلُونَ دَرَجَاتِ اَلْجَنَّةِ بِقِرَاءَةِ آیَاتِهِ فَمَنْ صَامَ رَمَضَانَ إِیمَاناً وَ اِحْتِسَاباً دَخَلَ اَلْجَنَّةَ ثُمّ قال سَمِعْتُ أَفْضَلَ اَلْأَنْبِیَاءِ وَ اَلْمُرْسَلِینَ یَقُولُ إِنَّ سَیِّدَ اَلْوَصِیِّینَ یُقْتَلُ فِی سَیِّدِ اَلشُّهُورِ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ مَا سَیِّدُ اَلشُّهُورِ وَ مَنْ سَیِّدُ اَلْوَصِیِّینَ قَالَ أَمَّا سَیِّدُ اَلشُّهُورِ فَشَهْرُ رَمَضَانَ وَ أَمَّا سَیِّدُ اَلْوَصِیِّینَ فَأَنْتَ یَا عَلِيُّ فَقُلْتُ یَا رَسُولَ اَللَّهِ فَإِنَّ ذَلِکَ لَکَائِنٌ قَالَ إِي وَ رَبِّي إِنَّهُ یَنْبَعِثُ أَشْقَی أُمَّتِي شَقِیقُ عَاقِرِ نَاقَةِ ثَمُودَ ثُمَّ یَضْرِبُکَ ضَرْبَةً عَلَی فَرْقِکَ تُخْضَبُ مِنْهَا لِحْیَتُکَ فَأَخَذَ اَلنَّاسُ بِالْبُکَاءِ وَ اَلنَّحِیبِ فَقَطَعَ عَلَیْهِ اَلسَّلاَمُ خُطْبَتَهُ وَ نَزَلَ. (فضائل الأشهُر ج۱ ص۱۰۷)
امام صادق(ع) فرمود: امیرمؤمنان(ع) در اولین روز ماه مبارک رمضان در مسجد کوفه به منبر رفت و فرمود: ای مردم! در این ماه درهای آسمان باز است و ندایتان شنیده میشود و دعایتان مستجاب می‌گردد و اشک‌هایتان مؤثر است. در شب و روز این ماه احسان از جانب خداوند از آسمان بر شما نازل می‌گردد. پس هر که از آن بهره‌ای ببرد بهشتی میشود. این ماه ماهی است که در آن میشود بر ارزاق و عمرها افزود. در این ماه رزقِ حج قسمت می شود. ای روزه‌دار، ملتفت باش که در این ماه مهمان پروردگاری! پس در شب‌ها به عبادت برخیز و از غفلت در روزها بپرهیز. ای روزه‌دار، در این ماه از تلاوت قرآن در شب و روز غافل مشو! که قرآن در قیامت برای تلاوت‌کنندگانش شفاعت می‌کند و درجات بهشت به قدر آیات قرآن است. پس هر که رمضان را با ایمان و احتساب روزه بگیرد بهشتی میشود. سپس فرمود: شنیدم که سرور کائنات(ص) فرمود: سید اوصیاء در سید ماه‌ها شهید می شود. پرسیدم منظور چیست؟! فرمود: منظور تویی که در ماه رمضانی، محاسنت به خون فرق سرت خضاب می‌گردد! در این وقت صدای گریه و نهیب از جمعیت بر خاست. پس امیرمؤمنان(ع) سخنش را قطع کرد و از منبر به زیر آمد.