قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : قِيلَ لِرَسُولِ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَا رَسُولَ اَللَّهِ أَيُّ اَلصَّدَقَةِ أَفْضَلُ فَقَالَ رَسُولَ اَللَّهِ اَلصَّدَقَةُ عَلَى ذِي اَلرَّحِمِ اَلْكَاشِحِ أَوْ جُهْدٌ مِنْ مُقِلٍّ يَسِيرُ إِلَى فَقِيرٍ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: از رسول خدا(ص) پرسیدند بهترین صدقه چیست؟ فرمود: کمک به فامیل گرفتار؛ یا کمکِ اندکی که شخص کم‌توان به فقیر می‌کند.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : وَ لاَ حَرَجَ أَنْ تَكُفُّوا عَنْ حَدِيثِهِمْ وَ لاَ تُحَدِّثُوا عَنْهُمْ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۱۸)
امیرمؤمنان(ع) راجع به مطالب دیگر ادیان فرمود: مانعی ندارد که مطالب آنها را مطالعه کنید و بدانید، ولی برای دیگران بازگو نکنید.
قَالَ جَعْفَرٌ اَلصَّادِقُ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: كَانَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ يَخْرُجُ إِلَى صَلاَةِ اَلصُّبْحِ وَ فِي يَدِهِ دِرَّةٌ لِيُوقِظَ اَلنَّاسَ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳۱)
امام صادق(ع) فرمود: روش علی(ع) این بود که صبحها که برای نماز بسوی مسجد میرفت، با خودش تازیانه‌ای داشت و با آن به آرامی به کسانیکه در مسجد خواب بودند میزد و بیدارشان می‌کرد.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَنْ كَانَ لَهُ مَالٌ وَ عَلَيْهِ مَالٌ فَلْيَحْسِبْ مَا لَهُ وَ مَا عَلَيْهِ فَإِنْ كَانَ لَهُ فَضْلُ مِائَتَيْ دِرْهَمٍ فَلْيُعْطِ خَمْسَةَ دَرَاهِمَ وَ إِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ فَضْلُ مِائَتَيْ دِرْهَمٍ فَلَيْسَ عَلَيْهِ شَيْءٌ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳۱)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: کسی که مالی دارد و از حقوق شرعی هم مالی بر ذمّهٔ اوست، حساب و کتاب کند؛ اگر بیش از دویست درهم داشته باشد، پنج درهمش را بدهد و اگر داراییش کمتر از دویست درهم باشد چیزی بر عهدهٔ او نیست.
(گوییم: چنانکه پیشتر گفتیم، هر درهم، یک دهم دینار و هر دینار تقریبا معادل یک نیم سکهٔ طلای رایج است.)
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : نَهَى رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ أَنْ يُلْقَى اَلسَّمُّ فِي بِلاَدِ اَلْمُشْرِكِينَ قَالَ اَلرَّاوِي أَبُو عَلِيٍّ بْنُ اَلْأَشْعَثِ أَرَادَ بِهِ أَنْ لاَ يَهْلِكَ بَعْضُ اَلْغُزَاةِ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳۲)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: رسول خدا(ص) از بکار گرفتنِ سمّ در جنگ‌ها علیه دشمنان نهی می‌کرد.
گوییم: مصداق امروزی‌اش می‌شود بمب‌های شیمیایی و سایر عدوات کشتار جمعی.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَرَّ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ عَلَى قَوْمٍ نَصَبُوا دَجَاجَةً حَيَّةً وَ هُمْ يَرْمُونَهَا بِالنَّبْلِ فَقَالَ مَنْ هَؤُلاَءِ لَعَنَهُمُ اَلله. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳۳)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: رسول خدا(ص) شنید عدّه‌ای مرغ زنده‌ای را جایی نهاده و بسویش تیر می‌اندازند؛ فرمود: اینها دیگر چه جور آدمی هستند؟! خدا لعنتشان کند!
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : قَالَ رَسُولُ اَللَّهُ لِسَرِيَّةٍ بَعَثَهَا لِيَكُنْ شِعَارُكُمْ حم لاَ يُنْصَرُونَ فَإِنَّهُ اِسْمٌ مِنْ أَسْمَاءِ اَللَّهِ تَعَالَى عَظِيمٌ. (النوادر للراوندی ج۱ ص)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: رسول خدا(ص) عدّه‌ای را به جنگ فرستاد. فرمود: ذکرتان باشد "حا میم لاٰیُنصَرون" که اسم عظیمی از اسماء الله است.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : كَانَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ إِذَا أَكَلَ عِنْدَ قَوْمٍ قَالَ أَكَلَ طَعَامَكُمُ اَلْأَبْرَارُ وَ صَلَّتْ عَلَيْكُمُ اَلْمَلاَئِكَةُ اَلْأَخْيَارُ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۳۵)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: وقتی رسول خدا(ص) جایی مهمان میشد، پس از غذا میفرمود: غذای شما نصیب ابرار شد و درودِ ملائکهٔ اخیار نثار شما گشت.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : فَرْقُ بَيْنِ اَلنِّكَاحِ وَ اَلسِّفَاحِ ضَرْبُ اَلدَّفِّ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۰)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: فرق بین نکاح و زنا، دف‌زدن است.
گوییم: دف‌زدن، استعاره از عروسی گرفتن و علنی کردن وصلت است. یعنی وصلتی که در خفا و دور از چشم همه باشد به زنا شبیه‌تر است تا نکاح.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : إِذَا فَاءَتِ اَلْأَفْيَاءُ وَ هَبَّتِ اَلرِّيحُ فَاطْلُبُوا حَوَائِجَكُمْ مِنَ اَللَّهِ تَعَالَى فَإِنَّهَا سَاعَةُ اَلْأَوَّابِينَ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۰)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: نزدیکِ غروب که سایه می‌رود و نیز وقتی باد می‌وزد، دعا کنید و از خدا حاجت بخواهید که زمانِ اَوّابین است.
گوییم: اوّابین، کسانی هستند که مدام خدا را می‌خوانند و با او مناجات می‌کنند.
قَالَ الكاظمُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : إِذَا رَفَعَ أَميرُالمؤمنين رَأْسَهُ مِنَ اَلسَّجْدَتَيْنِ قَالَ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اَللَّهُ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۱)
امام کاظم(ع) فرمود: امیرمؤمنان(ع) وقتی سرش را از سجود برمی‌داشت می‌گفت لا اله الا الله.
قَالَ جَعْفَرٌ عَنْ أَبِيهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : إِنَّ عَلِيّاً عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ رَعَفَ وَ هُوَ فِي اَلصَّلاَةِ يُصَلِّي بِالنَّاسِ وَ أَخَذَ بِيَدِ رَجُلٍ فَقَدَّمَهُ ثُمَّ خَرَجَ فَتَوَضَّأَ وَ لَمْ يَتَكَلَّمْ ثُمَّ جَاءَ فَبَنَى عَلَى صَلاَتِهِ وَ لَمْ يَرَ بِذَلِكَ بَأْساً. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۵)
امام صادق(ع) فرمود: امیرمؤمنان(ع) حین نماز خون‌دماغ شد. پس دست کسی را گرفت و جای خودش پیش‌نمازش کرد و رفت و شست‌شو کرد و دوباره وضو گرفت و بدون آنکه حرفی بزند به جای اولش برگشت و نماز را ادامه داد. در این کار ایرادی نمی‌دید.
قَالَ رَجُلٌ لِعَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِذَا زَنَى اَلرَّجُلُ بِالْمَرْأَةِ ثُمَّ أَرَادَ أَنْ يَتَزَوَّجَهَا فَقَالَ لاَ بَأْسَ إِذَا تَابَا فَقِيلَ هَذَا اَلرَّجُلُ يَعْلَمُ تَوْبَةَ نَفْسِهِ فَكَيْفَ يَعْلَمُ تَوْبَةَ اَلْمَرْأَةِ فَقَالَ يَدْعُوهَا إِلَى اَلْفُجُورِ فَإِنْ أَبَتْ فَقَدْ تَابَتْ وَ إِنْ أَجَابَتْهُ حَرُمَ نِكَاحُهَا. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۷)
از امیرمؤمنان(ع) پرسیدند: مردی با زنی که قبلاً زنا کرده، می‌تواند ازدواج کند. فرمود: اگر زن و مرد هر دو توبه کنند، آری. گفتند: توبهٔ مرد معلوم است، چون به حال خودش آگاه است. اما از کجا معلوم که زن توبه کرده؟ فرمود: او را به زنا دعوت کند اگر نپذیرفت یعنی توبه کرده، اما اگر همچنان موافق بود نکاح با چنین زنی جایز نیست.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : لاَ يَجُوزُ لِلْمُسْلِمِ اَلتَّزْوِيجُ بِالْأَمَةِ اَلْيَهُودِيَّةِ وَ لاَ اَلنَّصْرَانِيَّةِ لِأَنَّ اَللَّهَ تَعَالَى قَالَ مِنْ فَتَيَاتِكُمُ اَلْمُؤْمِنَاتِ ثُمَّ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ وَ كَرِهَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ اَلتَّزَوُّجَ بِهَا لِئَلاَّ يَسْتَرِقَّ وُلْدَهُ اَلْيَهُودِيُّ وَ اَلنَّصْرَانِيُّ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۸)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: ازدواج مسلمان با زن یهودی و نصرانی جایز نیست؛ چون خدا فرموده از مؤمنان زن بگیرید. رسول خدا(ص) نیز چنین ازدواجی را نمی‌پسندید، مبادا فرزند تحت تاثیر مادرش یهودی یا نصرانی شود.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَنْ أَرَادَ مِنْكُمُ اَلتَّزْوِيجَ فَلْيُصَلِّ رَكْعَتَيْنِ وَ لْيَقْرَأْ بِفَاتِحَةِ اَلْكِتَابِ وَ سُورَةِ يس فَإِذَا فَرَغَ مِنَ اَلصَّلاَةِ فَلْيَحْمَدِ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ وَ لْيُثْنِ عَلَيْهِ وَ لْيَقُلِ اَللَّهُمَّ اُرْزُقْنِي زَوْجَةً صَالِحَةً وَدُوداً وَلُوداً شَكُوراً قَنُوعاً غَيُوراً إِنْ أَحْسَنْتُ شَكَرَتْ وَ إِنْ أَسَأْتُ غَفَرَتْ وَ إِنْ ذَكَرْتُ اَللَّهَ تَعَالَى أَعَانَتْ وَ إِنْ نَسِيتُ ذَكَّرَتْ وَ إِنْ خَرَجْتُ مِنْ عِنْدِهَا حَفِظَتْ وَ إِنْ دَخَلْتُ عَلَيْهَا سُرَّتْ وَ إِنْ أَمَرْتُهَا أَطَاعَتْنِي وَ إِنْ أَقْسَمْتُ عَلَيْهَا أَبَرَّتْ وَ إِنْ غَضِبْتُ عَلَيْهَا أَرْضَتْنِي يَا ذَا اَلْجَلاَلِ وَ اَلْإِكْرَامِ هَبْ لِي ذَلِكَ فَإِنَّمَا أَسْأَلُكَ وَ لاَ أَجِدُ إِلاَّ مَا قَسَمْتَ لِي وَ قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ السَّلاَمُ مَنْ فَعَلَ ذَلِكَ أَعْطَاهُ اَللَّهُ مَا سَأَلَ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۴۸)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: هر کس از شما که قصد ازدواج داشت، دو رکعت نماز بخواند. در هر رکعت حمد و یس را قرائت کند و پس از نماز، حمد و ثنای الهی را بجای آورد و بگوید: خدایا! زن صالح، با مودّت، پر اولاد، سپاسگزار، قانع و تسلیم و با غیرت نصیب من گردان که اگر در حقّش خوبی کنم سپاسگزار باشد و اگر بدی کنم بېخشد. اگر خدا را یاد کردم یاری‌ام کند و اگر فراموش کردم به یادم آورد. آنگاه که خانه را ترک می‌کنم حافظ زندگی و آبرو باشد و آنگاه که به خانه می‌آیم مرا خوشحال و مسرور کند. اگر به او دستور دادم اطاعت کند و اگر برای او قسم خوردم بپذیرد. اگر نسبت به او عصبانی و خشمناک شدم مرا راضی و خرسند گرداند. ای خدای صاحب جلال و بزرگوار! چنین زنی را قسمت من گردان، زیرا من از آستان پر عظمت تو کمک می‌گیرم و جز آنچه تو قسمت من می‌کنی چیزی را سراغ ندارم. علی(ع) فرمود: اگر کسی این نماز و دعا را انجام دهد، خداوند خواستهٔ او را اجابت می‌نماید.
قَالَ سُئِلَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَنِ اَلصَّلاَةِ فِي اَلسَّفِينَةِ فَقَالَ يُجْزِيكَ أَنْ تُصَلِّيَ فِيهَا كَمَا صَلَّى نَبِيُّ اَللَّهِ تَعَالَى نُوحٌ قُعُوداً لِأَنَّ اَلسَّفِينَةَ كَانَتْ تَنْكَفِئُ بِهِمْ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۵۱)
از امیرمؤمنان(ع) دربارهٔ نماز در کشتی پرسیدند، فرمود: میتوانی مثل نوح(ع) نشسته نماز بخوانی؛ کشتیِ آنها جای ایستادن نداشت.
قَالَ عَلِيٌّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَنْ بَاعَ فَضْلَ مَائِهِ مَنَعَهُ اَللَّهُ فَضْلَهُ يَوْمَ اَلْقِيَامَةِ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۵۳)
امیرمؤمنان(ع) فرمود: آبی را که نیاز ندارید را نفروشید بلکه مجانی در اختیار دیگران قرار دهید و الا خداوند شما را از فضلش در روز قیامت ممنوع می‌کند.
قَالَ اَلصَّادِقُ عَنْ أَبِيهِ عَنْ جَدِّهِ عَلِيِّ بْنِ اَلْحُسَيْنِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: كَانَ عَلِيُّ بْنُ أَبِي طَالِبٍ عَلَيْهِ السَّلاَمُ إِذَا تَوَضَّأَ تَمَضْمَضَ وَ اِسْتَنْشَقَ وَ غَسَلَ وَجْهَهُ ثَلاَثاً وَ ذِرَاعَيْهِ ثَلاَثاً وَ مَسَحَ رَأْسَهُ وَ نَضَحَ عَانَتَهُ ثُمَّ قَالَ هَكَذَا وَضَّيْتُ وَصَّيْتُ رَسُولَ اَللَّهِ. (النوادر للراوندی ج۱ ص۵۴)
امام صادق(ع) فرموده: روش علی(ع) این بود که هر وقت وضو می‌گرفت، مضمضه و استنشاق می‌کرد. آنگاه صورت و دستها را سه مرتبه می‌شست. بعدش سر خود را مسح می‌کرد و در آخر هم دستی به زیر ریش و گلوی خود می‌کشید و میفرمود: رسول خدا(ص) این طور وضو می‌گرفت!