دُرّ نجف

کلام الامیر — جلد سوم

مشکاة الأنوار

عَنْ اَلصَّادِقِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ كَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ: اَللَّهُمَّ مُنَّ عَلَيَّ بِالتَّوَكُّلِ عَلَيْكَ وَ اَلتَّفْوِيضِ إِلَيْكَ وَ اَلرِّضَا بِقَدَرِكَ وَ اَلتَّسْلِيمِ لِأَمْرِكَ حَتَّى لاَ أُحِبَّ تَعْجِيلَ مَا أَخَّرْتَ وَ لاَ تَأْخِيرَ مَا عَجَّلْتَ يَا أَرْحَمَ اَلرَّاحِمِينَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۳)

امام صادق(ع) فرمود: امیرمؤمنان(ع) دعا می‌کرد: خدایا بر من مّنت بنه و موفقم کن که بر تو توکّل کرده، و امرم را به تو بسپارم؛ بگونه‌ای که هرگز بدنبال تعجیل آنچه تو به تأخیر انداخته‌ای یا تأخیر آنچه تعجیل کرده‌ای، نباشم.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: اِسْتَتِمُّوا نِعَمَ اَللَّهِ بِالتَّسْلِيمِ لِقَضَائِهِ وَ اَلشُّكْرِ عَلَى نَعْمَائِهِ فَمَنْ لَمْ يَرْضَ بِهَذَا فَلَيْسَ مِنَّا وَ لاَ إِلَيْنَا. (مشکاة الأنوار ج۱ص۳۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: نعمتهای خدا را با شکر و تسلیم در برابر قضاء او، در حق خود کامل کنید؛ هر کس راضی به قضاء الهی و اهل شکر نباشد، از ما نیست و با ما نخواهد بود.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: شُكْرُ كُلِّ نِعْمَةٍ اَلْوَرَعُ عَنْ مَحَارِمِ اَلله. (مشکاة الأنوار ج۱ص۳۵)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: کسی که ورع دارد و از محرمات الهی احتراز می‌کند، کمال شکر را گزارده.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : جُمِعَ اَلْخَيْرُ كُلُّهُ فِي ثَلاَثِ خِصَالٍ -اَلنَّظَرِ وَ اَلسُّكُوتِ وَ اَلْكَلاَمِ وَ كُلُّ نَظَرٍ لَيْسَ فِيهِ اِعْتِبَارٌ فَهُوَ سَهْوٌ- وَ كُلُّ سُكُوتٍ لَيْسَ فِيهِ فِكْرٌ فَهُوَ غَفْلَةٌ وَ كُلُّ كَلاَمٍ لَيْسَ فِيهِ ذِكْرٌ فَهُوَ لَغْوٌ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۳۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: تمام خوبی‌ها در سه چیز جوهرکشی شده: نگاهِ همراه با عبرت، سکوت همراه با تفکّر، و حرکت دادن زبان به ذکر خدا. نگاهی که چنین نباشد سهو است و سکوتی که چنان نباشد غفلت است و کلامی که در ذکر نباشد لغو است.

قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ أَيْضاً كَانَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ يَقُولُ: لاَ يَطْعَمُ عَبْدُ طَعْمَ اَلْإِيمَانِ حَتَّى يَعْلَمَ أَنَّ مَا أَصَابَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُخْطِئَهُ وَ أَنَّ مَا أَخْطَأَهُ لَمْ يَكُنْ لِيُصِيبَهُ فَإِنَّ اَلضَّارَّ اَلنَّافِعَ هُوَ الله. (مشکاة الأنوار ج۱ص۳۸)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: طعم شیرین ایمان را نمی‌چشد جز کسی که باور دارد که آنچه به او رسیده - از تلخ و شیرین - باید میرسیده و آنچه نرسیده، سهمش نبوده و نباید میرسیده. آری، نفع و ضَرر، تنها بدست خداست.

قَالَ عَلِيٌّ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ : إِنَّ لِكُلِّ شَيْ‌ءٍ شَهْوَةً وَ شَهْوَةُ اَلدُّنْيَا سُكْنَى اَلشِّيعَةِ فِيهَا وَ إِنَّكُمْ جَمِيعاً فِي اَلْجَنَّةِ فَتَنَافَسُوا فِي فَضَائِلِ اَلدَّرَجَاتِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۹۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: هرچیز آرزویی دارد و آرزوی دنیا سکونت شیعیان واقعی ما در آن است. ای شیعیان! شما همگی اهل بهشتید؛ پس بدنبال دست یافتن به درجات بالای آن باشید.

وَ قَالَ رِضْوَانُ اَللَّهِ عَلَيْهِ: وَ اَللَّهِ مَا يُشْعِرُ أَحَدٌ مِنْكُمْ يَقُومُ إِلَى اَلصَّلاَةِ إِلاَّ وَ قَدِ اِكْتَنَفَتْهُ اَلْمَلاَئِكَةُ يُصَلُّونَ عَلَيْهِ وَ يَدْعُونَ لَهُ حَتَّى يَفْرُغَ مِنْ صَلاَتِهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۹۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: کاش می‌فهمیدید که وقتی به نماز می‌ایستید، تا وقتی در نمازید، ملائکه دور شما ازدحام می‌کنند و بر شما درود می‌فرستند و برایتان دعا می‌کنند.

عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: خِيَارُكُمُ اَلَّذِينَ إِذَا نُظِرَ إِلَيْهِمْ ذُكِرَ اَللَّهُ بِهِمْ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۰۸)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: بهترین شما کسی است که دیدنش خدا را به یاد آدم بیندازد.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَنْ تَابَ تَابَ اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ أَمَرَ جَوَارِحَهُ أَنْ تَسْتُرَ عَلَيْهِ وَ بِقَاعَ اَلْأَرْضِ أَنْ تَكْتُمَ عَلَيْهِ وَ أُنْسِيَتِ اَلْحَفَظَةُ مَا كَانَتْ تَكْتُبُهُ عَلَيْهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۰۹)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: هرکه توبه کند، خدا بسویش برگردد و به جوارحش و بُقاع زمین امر میکند که خطاپوشش باشد و به ملائکه که خطاهایش را فراموش کنند.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ اَللَّهَ تَعَالَى إِذَا أَرَادَ بِعَبْدٍ خَيْراً فَقَّهَهُ فِي اَلدِّينِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۳۲)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: خدا که خیر کسی را بخواهد، دین‌شناسش میکند.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ صَلَوَاتُ اَللَّهِ عَلَيْهِ : خُذِ اَلْحِكْمَةَ وَ لَوْ مِنَ اَلْمُشْرِكِينَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۳۴)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: تشنهٔ حکمت باش ولو آن حکمت در سینه مشرکین باشد.

عَنْ أَبِي حَمْزَةَ اَلثُّمَالِيِّ مَرْفُوعاً قَالَ: أَقْبَلَ اَلنَّاسُ عَلَى عَلِيٍّ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ فَقَالُوا -يَا أَمِيرَ اَلْمُؤْمِنِينَ أَنْبِئْنَا بِالْفَقِيهِ قَالَ نَعَمْ أُنْبِئُكُمْ بِالْفَقِيهِ حَقَّ اَلْفَقِيهِ مَنْ لَمْ يَدَعِ اَلْقُرْآنَ رَغْبَةً إِلَى غَيْرِهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۳۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود:

عَنْهُ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: مَنْ كَانَ يَقُولُ فِي مَا لاَ يَعْلَمُ اَللَّهُ وَ رَسُولُهُ أَعْلَمُ فَهَذَا وَرِعٌ عَالِمٌ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۳۹)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: ورعِ عالِم این است هر کس راجع به چیزی که نمی‌داند بگوید خدا رسول بهتر می‌دانند،

فِي إِسْنَادِ اَلْحَدِيثِ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : أُذْكُرُوا اَلْحَدِيثَ بِإِسْنَادِهِ فَإِنْ كَانَ حَقّاً كُنْتُمْ شُرَكَاؤُهُ فِي اَلآخِرَةِ وَ إِنْ كَانَ بَاطِلاً فَإِنَّ اَلْوِزْرَ عَلَى صَاحِبِهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۴۴)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: سخن را با سندش، یعنی ذکر کسانی که آن را نقل کرده‌اند، نقل کنید؛ اگر راست باشد همگی در اجر شریکید و اگر دروغ باشد شما در وزر و وبالش شریک نیستید.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ إِنِّي سَمِعْتُ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ يَقُولُ: إِذَا أَتَاكُمُ اَلْحَدِيثُ يُصَدِّقُ بَعْضُهُ بَعْضاً فَهُوَ مِنِّي وَ أَنَا قُلْتُهُ وَ مَنْ رَآنِي مَيِّتاً كَمَنْ رَآنِي حَيّاً وَ مَنْ زَارَنِي فَكُنْتُ لَهُ شَاهِداً وَ شَهِيداً يَوْمَ اَلْقِيَامَة. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۵۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: وقتی به حدیثی از من برمی‌خورید که علائم صدق در آن است، از من است. هر که مرا پس از مرگم ببیند، مانند آن است که در حیاتم مرا دیده و هرکه مرا زیارت کند در قیامت برای او شاهد و شهیدم.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : إِنَّ مِنْ حَقِّ إِجْلاَلِ اَللَّهِ عَزَّ وَ جَلَّ إِكْرَامَ ثَلاَثَةٍ ذُو اَلشَّيْبَةِ اَلْمُسْلِمِ وَ ذُو اَلْمُقْسِطِ وَ حَامِلُ اَلْقُرْآنِ غَيْرَ اَلْجَافِي وَ لاَ اَلْغَالِي فِيهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۶۸)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: از رسول خدا(ص) شنیدم که حق الهی است سه کس را احترام کردن: پیرمرد را، دادگر را، و کسی که سینه‌اش حامل قرآن است.

وَ قَالَ أَيْضاً: إِنَّ مِنْ حَقِيقَةِ اَلْإِيمَانِ أَنْ يُؤْثِرَ اَلْعَبْدُ اَلصِّدْقَ حَيْثُ يَضُرُّ عَلَى اَلْكَذِبِ حَيْثُ يَنْفَعُ وَ لاَ يَعْدُو اَلْمَرْءُ بِمَقَالِهِ عَمَلَهُ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۷۲)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: وقتی ایمانِ حقیقی نصیب کسی شود، راست می‌گوید حتی اگر به ضرر او باشد. هیچ وقت نباید آدم بیش از آنچه عمل می‌کند حرف بزند و ادعا کند.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : لاَ يَصْلُحُ مِنَ اَلْكَذِبِ جِدٌّ وَ لاَ هَزْلٌ وَ لاَ أَنْ يَعِدَ أَحَدُكُمْ صَبِيَّةً ثُمَّ لاَ يَفِيَ لَهُ وَ اَلْكَذِبُ يَهْدِي إِلَى اَلْفُجُورِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۷۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: دروغ نه تنها جدی‌اش بلکه شوخی‌اش هم خوب نیست. حتی به بچه، به دروغ وعده ندهید و اگر وعده‌ای دادید به آن عمل کنید. دروغ به فجور می‌کشاند.

عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: بَعَثَ عَلِيٌّ غُلاَماً لَهُ فِي حَاجَةٍ فَأَبْطَأَ عَلَيْهِ -فَلَمَّا جَاءَهُ قَالَ اِسْعَ فَسَعَى ثُمَّ أَقْبَلَ فَقَالَ لَهُ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ مَا أَرَى إِلاَّ وَ قَدْ أَشْفَقْتُ عَلَيْكَ فَاذْهَبْ فَأَنْتَ حُرٌّ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۷۸)

امیرمؤمنان(ع) غلامش را پی کاری فرستاد. غلام دیر آمد و وقتی آمد، آهسته می‌آمد. علی(ع) به او عتاب کرد و گفت: بدو! او دوان دوان آمد. امیرمؤمنان(ع) فرمود: تو را دوست دارم، اما به درد من نمی‌خوری! از حالا آزادی؛ هرجا می‌خواهی برو!

وَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : لاَ تُدَاقُّوا اَلنَّاسَ وَزْناً بِوَزْنٍ وَ عَظِّمُوا أَقْدَارَكُمْ بِالتَّغَافُلِ عَنِ اَلدَّنِيِّ مِنَ اَلْأُمُورِ وَ تَكَرَّمُوا بِالتَّعَامِي عَنِ اَلاِسْتِقْصَاءِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۸۰)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: در جزئیات دقّت بیجا به خرج ندهید و با تغافل از امور کوچک، شأن خود را حفظ کنید. بزرگوار باشید و در مورد چیزهای بی‌ارزش تجسس نکنید.

وَ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: عَلَيْكُمْ بِالْإِخْوَانِ فَإِنَّهُمْ عُدَّةٌ لِلدُّنْيَا وَ عُدَّةٌ لِلآخِرَةِ أَ لاَ تَسْمَعُ إِلَى قَوْلِ أَهْلِ اَلنَّارِ -فَما لَنا مِنْ شافِعِينَ وَ لا صَدِيقٍ حَمِيمٍ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۸۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: دنبال پیدا کردن دوست باشید که دوستان در دنیا یاور شما هستند و در آخرت هم به آنها نیاز پیدا خواهید کرد. ندیدید که در قرآن آمده که عدّه‌ای که در جهنم فریاد می‌زنند: کاش ما دوستی داشتیم که برایمان شفاعت می‌کرد و ما را از اینجا نجات می‌داد؟!

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : قَالَ لاِبْنِهِ اَلْحَسَنِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ حِينَ دَخَلَ مُؤَدِّبُهُ قُمْ لِمَوْلاَكَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۹۲)

امیرمؤمنان(ع) به فرزندش حسن، وقتی کوچک بود و معلّمی برایش گرفته بود، فرمود: وقتی معلّمت می‌آید، به احترامش بلند شو! او مولای توست.

مِنْ كِتَابِ اَلْمَحَاسِنِ عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: إِذَا بَلَغَ أَحَدُكُمْ حُجْرَتَهُ فَلْيُسَمِّ يَرْجِعُ قَرِينُهُ اَلشَّيْطَانُ وَ إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ بَيْتَهُ فَلْيُسَلِّمْ تَنْزِلُهُ اَلْبَرَكَةُ وَ تُؤْنِسُهُ اَلْمَلاَئِكَةُ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۹۴)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: وقتی می‌خواهید وارد خانه شوید بسم الله بگویید تا شیطانِ همراه شما، وارد خانه نشود. همیشه موقع ورود به جایی سلام کنید تا برکت نازل شود و ملائکه با شما اُنس بگیرند.

كَانَ عَلِيٌّ يَقُولُ لاَ تَغْضَبُوا وَ لاَ تُغْضِبُوا ثُمَّ تَلاَ عَلِيٌّ قَوْلَ اَللَّهِ اَلسَّلاَمُ اَلْمُؤْمِنُ اَلْمُهَيْمِنُ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۱۹۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: نه تنها عصبانی نشوید، بلکه سعی کنید دیگران را هم عصبانی نکنید! از خداوند یادبگیرید که سلام و مؤمن و مهیمن است.

مَرَّ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ عَلَى دَكَاكِينَ مَسْجِدِ سِمَاكٍ فَأَمَرَ بِإِهْدَامِهَا فَهُدِمَتْ فَلَمَّا هُدِمَتْ بَنَوْهَا حَتَّى فَعَلَ ذَلِكَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَوَقَفَ عَلَيْهِ بَعْدَ اَلثَّالِثَةِ وَ هُمْ جُلُوسٌ عَلَيْهَا فَقَالَ إِذَا أَبَيْتُمْ فَغُضُّوا اَلطَّرْفَ وَ رُدُّوا اَلضَّالَّةَ وَ أَرْشِدُوا اَلطَّرِيقَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۰۵)

امیرمؤمنان(ع) دستور داد سکّوهای جلوی مسجد سِماک بن مخزومه را خراب کنند. چنین کردند؛ اما مردمِ آن ناحیه باز آنها را ساختند! باز امیرمؤمنان(ع) دستور داد خرابشان کنند و باز مردم بعد مدتی ساختند. برای بار سوم همین اتفاق افتاد و وقتی امیرمؤمنان(ع) گذارش به آنجا افتاد دید باز سکّوها را ساخته و آنجا نشسته‌اند. پس به آنها فرمود: حالا که به حرف گوش نمی‌کنید، لااقل وقتی اینجا می‌نشینید، چشم‌چرانی نکنید و راه را نشان مردم دهید!

وَ قَالَ: أَنْتُمْ فِي تَزَاوُرِكُمْ مِثْلُ أَجْرِ اَلْحَاجِّينَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۰۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: وقتی به دیدار هم می‌روید، گویا به دیدار خدا می‌روید و ثواب حاجی دارید.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : كُنْ سَمْحاً وَ لاَ تَكُنْ مُبَذِّراً وَ كُنْ مُقَدِّراً وَ لاَ تَكُنْ مُقَتِّراً وَ لاَ تَسْتَحْيِ مِنْ إِعْطَاءِ اَلْقَلِيلِ فَإِنَّ اَلْحِرْمَانَ أَقَلُّ مِنْهُ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۳۲)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: خوب خرج کن اما اسراف نکن! حساب و کتاب داشته باش اما بخیل مباش! از بخشیدن چیزِ کم حیا مکن که نبخشیدن از آن بدتر است.

عَنْهُ قَالَ قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ : إِنَّ اَللَّهَ يَغَارُ لِلْمُؤْمِنِينَ وَ اَلْمُؤْمِنَاتِ فَلْيَغَرِ اَلْمُؤْمِنُ إِنَّهُ مَنْ لاَ يَغَارُ فَإِنَّهُ مَنْكُوسُ اَلْقَلْبِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۳۶)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: خداوند به خاطر مؤمن غیرت می‌ورزد و مؤمن هم باید به خاطر مؤمن غیرت بورزد. کسی که از غیرت نصیبی ندارد، قلبش بیمار است.

ذُكِرَ بَيْنَ يَدَيْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ ثَرْوَةُ أَهْلِ اَلشَّامِ وَ فَقْرُ أَهْلِ اَلْعِرَاقِ فَقَالَ أَ مَا عَلِمْتُمْ أَنَّ عَقْلَ اَلرَّجُلِ مَحْسُوبٌ عَلَيْهِ مِنْ رِزْقِهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۵۱)

از امیرمؤمنان(ع) پرسیدند: چرا اهل شام ثروتمندند و اهل عراق فقیر؟ فرمود: ولی عقل اهل عراق بیشتر است و عقل هم خودش جزئی از روزی است.

قَالَ أَمِيرُ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : مَا سَلَبَ اَللَّهُ مُؤْمِناً كَرِيمَتَيْهِ إِلاَّ جَعَلَ اَللَّهُ عِوَضَهُ مِنْهَا اَلْجَنَّةَ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۷۷)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: اگر خداوند مقدّر کند که کسی را نابینا کند، در عوض در آخرت، بهشت را به او ارزانی خواهد داشت.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : لَوْ كَانَ اَلْمُؤْمِنُ فِي جُحْرٍ فَأْرَةٍ لَقَيَّضَ اَللَّهُ لَهُ مَنْ يُؤْذِيهِ وَ قَالَ اَلْمُؤْمِنُ مُكَفَّرٌ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۲۸۸)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: اگر مؤمن بگریزد و خودش را در سوراخی مخفی کند، باز خدا کسی را می‌فرستد تا با آزردن او، موجب رفعتش گردد. آری قدرِ مؤمن همیشه ناشناخته است.

عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: اِعْمَلُوا لِلَّهِ فِي غَيْرِ رِيَاءٍ وَ لاَ سُمْعَةٍ فَإِنَّهُ مَنْ عَمِلَ لِغَيْرِ اَللَّهِ وَكَلَهُ اَللَّهُ إِلَى عَمَلِهِ. (مشکاة الأنوار ج۱ص۳۱۱)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: مبادا در کارهای خوبتان دنبال این باشید که کسی ببیند یا بشنود؛ هرکه برای غیرِ خدا کار کند او را به همان غیر وا می‌گذارد.