دُرّ نجف

کلام الامیر — جلد سوم

نوادر الأخبار

عن الصّادق علیه السّلام : «أ تدري لم أمرتم بالأخذ بخلاف ما یقوله العامّة ؟ فقیل: لا ندري. فقال: إنّ علیا علیه السّلام ، لم یکن یدین اللّه بدین إلاّ خالف علیه الأمّة إلی غیره إرادة لا بطال أمره و کانوا یسألون أمیر المؤمنین علیه السّلام عن الشيء لا یعلمونه، فاذا أفتاهم جعلوا له ضدا من عندهم لیلبسوا علی النّاس. (نوادر الأخبار ج۱ص۵۹)

امام صادق(ع) فرمود: میدانید چرا گفته‌ایم خلاف عامّه عمل کنید؟ راوی گوید: گفتم نه. فرمود: هرچقدر علی(ع) بر دین راستین الهی بود، عامّه قصد مخالفت با او را داشتند و در جبههٔ مخالف او بودند. می‌آمدند و از علی سؤالاتی می‌پرسیدند و هرچه فتوا می‌داد، به ضدّش حکم می‌کردند تا مکتبی خلاف مکتب او ساخته باشند.

و قال علیه السّلام: «مزاولة قلع الجبال أیسر من مزاولة ملك مؤجل. و استعینوا باللّه و اصبروا إنّ الأرض للّه یورثها من یشاء من عباده و العاقبة للمتقین . لا تعالجوا الأمر قبل بلوغه فتندموا، و لا یطولنّ علیکم الأمد فتقسو قلوبکم. (نوادر الأخبار ج۱ص۲۵۰)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: کندن کوه‌ها از جای خود، راحت‌تر از ساقط کردن حکومتی است که اجلش نرسیده! پس از خدا یاری بجویید و صبور باشید که زمین مال خداست و هرکه بخواهد را تا هروقت در آنجا حاکم می‌کند؛ اما عاقبت، از آنِ متّقین است. قبل از رسیدنِ وقت کاری، به فکر علاج آن نباشید که نمی‌شود و پشیمان می‌شوید. و مباد که دیر شدن فرج، دلتان را قسی کند.

و عن آبائه عن النبيّ صلّی اللّه علیه و آله قال: «قال ـ في اللّیلة التي کانت فیها وفاته ـ لعليّ علیه السّلام: یا أبا الحسن أحضر صحیفة و دواة، فاملی (فأملا) رسول اللّه صلّی اللّه علیه و آله وصیته حتّی انتهی هذا الموضع. فقال: یا علي إنه سیکون بعدی اثنا عشر إماما و من بعدهم اثنا عشر مهدیّا، فأنت یا علی أول الاثنی عشر الإمام. و ساق الحدیث إلی أن قال: و لیسلّمها الحسن إلی ابنه «م ح م د» المستحفظ من آل محمد صلّی اللّه علیهم. فذلك اثنا عشر إماما، ثمّ یکون من بعده اثنا عشر مهدیّا، فاذا حضرته الوفاة فلیسلّمها إلی ابنه أول المهدیین له ثلاثة أسامي اسم کاسمي و اسم أبی و هو عبد الله و أحمد و الاسم الثالث المهدي و هو أول المؤمنین. (نوادر الأخبار ج۱ص۲۹۴)

در آن شبی که رسول الله(ص) رحلت کرد، به علی(ع) فرمود: قلم و کاغذی بیاور و بنویس! که پس از من دوازده امام و پس از آنها دوازده مهدی خواهند آمد. امام‌ها از تو شروع می‌شود و در آخر حسن عسکری(ع) امامت را به فرزندش م ح م د(عج) که مستحفظ آل محمد است تسلیم می‌کند و پس از او نوبت مهدی‌هاست. اولین مهدی، فرزند امام دوازدهم است. او سه نام دارد: نامی مانند نام من، نامی مانند نام پدرم که عبدالله است، و احمد. و سومین نامش مهدی است و او اولین مؤمنان است.

(گوییم: حدیث به این مضمون در کتب قدیمی‌تر شیعه نیز موجود است و گویا همیشه از اسرار آل محمد محسوب می‌شده!)

و سئل أمیر المؤمنین علیه السّلام ، أین تکون الجنة ؟ و أین تکون النّار قال: «أمّا الجنة ففي السماء و أمّا النّار ففي الأرض. (نوادر الأخبار ج۱ص۳۶۱)

از امیرمؤمنان(ع) پرسیدند: بهشت کجاست؟ فرمود در آسمان. پرسیدند: جهنم کجاست؟ فرمود: در زمین.

المجمع ـ عنه علیه السّلام : «انّ جهنم لها سبعة أبواب أطباق بعضها فوق بعض، و وضع إحدی یدیه علی الأخری، فقال: هکذا و انّ اللّه وضع الجنان علی العرض و وضع النیران بعضها فوق بعض، فاسفلها جهنّم و فوقها لظی ، و فوقها الحطمة ، و فوقها سقر ، و فوقها الجحیم ، و فوقها السعیر ، و فوقها الهاویة » . (نوادر الأخبار ج۱ص۳۷۳)

امیرمؤمنان(ع) فرمود: بخلاف بهشت‌ها که در عرض هم‌اند، جهنم هفت طبقهٔ بر روی هم دارد و هرکدام درى دارد: جهنم، لظّیٰ، حُطَمه، سَقَر، جَحیم، سَعیر، هاویه.

"وقعة الجمل" تألیف ابن شَدقَم (متوفای قرن یازدهم هجری)، دربردارنده گزارش‌هایی پیرامون جنگ جمل است. این کتاب در عین اختصار، حاوی مستندات مهم تاریخی و از معدود کتاب‌های بجامانده و مفیدی است که دربارهٔ جنگ جمل نوشته شده است.